Blogs voor IemandZoalsIk 2015

Hieronder de Blogs die ik heb geschreven voor de Blog-website IemandZoalsIk van Spierziekten Nederland  in 2015 

Dilemma’s

Ik heb geluk. Ik heb een spierziekte, de Ziekte van Pompe, waarvoor een therapie bestaat. Dit in tegenstelling tot vrijwel alle andere spierziekten, waarbij alleen maar de symptomen, de gevolgen kunnen worden verlicht. Nou moet je het begrip therapie in dit verband ook weer niet overdrijven, de ziekte wordt niet genezen, het proces wordt alleen een beetje gekeerd. Van continue verslechtering naar een lichte verbetering of stabilisatie. Maar dat is al heel wat, natuurlijk. We zijn, als patiëntengroep, uiterst dankbaar.
Er is wel een schaduwzijde aan de therapie: ze is uiterst kostbaar. U hebt mogelijk wel iets meegekregen van de regelmatige publiciteit over de problemen met de vergoeding. Dat is ook niet niks, als patiënt kost ik de gemeenschap tonnen, zeg minstens een half miljoen per jaar. Dat geeft toch een morele druk. Sommige mensen vinden dat alle behandelingen, alle therapieën die het leven verlengen of het lijden verlichten, moeten worden vergoed. Ik behoor niet tot die categorie. Als je de kosten voor de gezondheidszorg niet zou beperken zou het conglomeraat van artsen, patiënten, farmaceutische industrie en fabrikanten van medische apparatuur er voor zorgen dat die kosten elk jaar met zeg 10 à 15% zouden toenemen. Over een paar jaar zouden we dan allemaal meer dan de helft van ons inkomen aan de gezondheidszorg besteden en dus geen geld meer hebben voor onderwijs, woningen, wegen, veiligheid, etc. etc. Een onmogelijke ontwikkeling en dus moet er een grens worden gesteld aan de zorgkosten. Natuurlijk, lagere kosten voor medicijnen zou erg helpen. Een meer verantwoord gedrag van de farmaceutische industrie ook. Maar hoe dan ook, er zullen grenzen blijven. Maar wie stelt die grenzen vast? Wie beslist wat wel en wat niet? Een netelige kwestie, ik zou niet graag in een commissie zitten die dat zou moeten doen.
Ter illustratie ga ik u een paar verzonnen dilemma’s voorleggen. Niet om mijn mening aan u op te dringen maar om wat voetangels en klemmen aan te geven bij de bekostiging van de zorg.




Dilemma 1. Ik word benaderd door Artsen zonder Grenzen. Mijnheer Wolters, zeggen ze, we hebben gehoord dat uw therapie een half miljoen per jaar kost. We hebben met uw verzekering gesproken en ze zijn er mee akkoord dat als u afziet van uw therapie, zij dat geld aan ons ter beschikking stellen. Wij kunnen met dat geld minstens honderd levens per jaar redden, waarschijnlijk veel meer, door in Afrika en Azië  voorzieningen voor schoon drinkwater en goede riolering aan te leggen. Gaat u daarmee akkoord? We willen uw antwoord graag binnen twee weken vernemen.
Dilemma 2. Hepatitis C is een veelvoorkomende leverziekte. Levensbedreigend (op de duur) vanwege levercirrose en vergrote kans op leverkanker. Tot nu toe was er geen goede therapie. De behandelingen waren weinig effectief en hadden vervelende bijwerkingen. Typisch een gevalletje van een middel erger dan de kwaal. Maar sinds kort is er wel een prima medicijn. Bijna altijd effectief en weinig bijwerkingen. Alleen: de behandeling kost wel  50.000 euro. Dat tikt aan als er tienduizenden patiënten zijn en daarom komen alleen ernstige gevallen in aanmerking en komt de rest op een wachtlijst.
Stel (het is gelukkig niet het geval) dat een vijftal van mijn naaste familieleden via een ongelukkige vaccinatie hepatitis C heeft opgelopen en nu  op de wachtlijst staan voor een behandeling. De verzekering doet mij nu het volgende voorstel. Mijnheer Wolters, zeggen ze, u wilt graag een behandeling voor uw vijf familieleden. We stellen u het volgende voor. U ziet gedurende één jaar af van uw behandeling voor de Ziekte van Pompe. Dat bespaart een half miljoen en daarmee bekostigen wij dan de therapie voor uw familieleden en nog een paar anderen. Akkoord? Graag binnen twee weken antwoord.
Dilemma 3. Ik word benaderd  door mijn ziektekostenverzekering met het volgende voorstel. Mijnheer Wolters, zeggen ze, u kost ons een half miljoen per jaar. Dat vinden we een beetje erg veel. We doen u het volgende voorstel. U ziet verder af van de therapie en wij betalen u een half miljoen per jaar. Handje contantje. Zolang u leeft. Dat geeft voordelen voor beide partijen. U leeft waarschijnlijk iets minder lang en wij hoeven dus minder geld uit te keren. En u heeft de rest van uw leven geen geldzorgen meer en kunt ook nog een aardige erfenis nalaten voor uw vrouw en kinderen. Wat vindt u er van? Graag uw reactie binnen twee weken.


Denkt u er eens over na hoe u op deze denkbeeldige dilemma’s zou reageren. Ik weet alleen één ding zeker. Ik ben erg blij dat het geen echte dilemma’s zijn en dat ik deze beslissingen niet hoef te nemen. En ook dat ik buitengewoon blij ben dat ik niet, in welke vorm en onder welke omstandigheden dan ook, betrokken ben bij besluiten over de begrenzing van de kosten van de gezondheidszorg. Die dus wel nodig zijn. Helaas.
 


Joannes Cassianus


15 april is door de Internationale Pompe Associatie (IPA) gekozen als Pompedag. Deze dag is gekozen omdat op 15 april 1945, dus 70 jaar geleden, Joannes Cassianus Pompe door de Duitsers, samen met 19 anderen, werd gefusilleerd. Een paar weken voor het einde van de oorlog. Het was een vergeldingsactie voor een bomaanslag op een spoorlijn bij Sint Pancras, een dorpje in de buurt van Alkmaar. Hij was eerder gearresteerd toen in zijn laboratorium een illegale zender gevonden was.
 J.C. Pompe beschreef in 1932 als eerste de ziekte die later naar hem werd vernoemd.
Wat een wrang einde zo vlak voor de bevrijding van zo’n indrukwekkende man. Zonder hem zou er waarschijnlijk nu geen therapie voor de Ziekte van Pompe zijn geweest. Al was het alleen maar omdat hij ongetwijfeld de grote inspirator is geweest van de Nederlandse wetenschappers die zijn werk hebben voortgezet. Mensen als Arnold Reuser en Ans van der Ploeg die minstens hun halve leven hebben gewijd aan het ontwikkelen van de Pompe-therapie.
15 april is er in het in de Erasmus Universiteit in Rotterdam een conferentie in het kader van de Pompedag. Ik ga er naar toe, al was het alleen maar om Joannes Cassianus te gedenken.  Zijn leven laat nog maar eens zien dat een leven niet lang hoeft te zijn om toch uiterst zinvol te zijn..
Pompe was een religieus mens en putte inspiratie uit zijn geloof om zich in de wetenschap te storten om zodoende de mensheid vooruit te helpen.  Wat een contrast met diegenen die hun overtuiging misbruiken als excuus om andersdenkenden de keel af te snijden.




Onbeholpen of ongeholpen?


Ik denk niet dat het de bedoeling is van dit Iemandzoalsik-blog dat wij bloggers op elkaar reageren, maar ik kom er helaas niet omheen. De blog “Onbeholpen” van Dick schoot me namelijk totaal in het verkeerde keelgat. Hij beschrijft hierin het ongemak dat hij ervoer toen hij eens tijdelijk van een rolstoel gebruik moest maken. Hij onderkent daarbij ook wel dat het ongemak daarbij vooral tussen zijn eigen oren zat, maar hij vindt toch ook dat rolstoelgebruikers werkelijk neerbuigend of zelfs onterend worden bejegend.
Dick, het spijt me, je vergist je. Je gevoel van ongemak was vrijwel volledig van eigen makelij. Je voorbeelden overtuigen ook niet.  Als ik naast iemand sta die zit en iets tegen haar wil zeggen heb ik ook de neiging om me naar haar toe te buigen. En de mensen die denken dat je ze niet meer allemaal op een rijtje had dachten dat misschien altijd al, maar viel het je nooit zo op.
Maar serieus: mijn probleem met je blog is niet het gevoel van schaamte dat je zo ten onrechte overviel, maar het signaal dat er van uit gaat naar al onze medepatiënten die op dit moment overwegen  om een bepaald hulpmiddel te gaan gebruiken, bijvoorbeeld een rollator, een scootmobiel of een rolstoel. Ik weet uit eigen ervaring hoe groot de psychologische drempel is die je daarbij moet overwinnen. Ik gebruik nu al zo’n jaar of acht een elektrische rolstoel en het verschil met de periode daarvoor, toen ik nog wel, maar erg moeilijk liep, is immens. Ik kwam werkelijk nergens meer. Winkelen, uitgaan, vakanties, vergeet het maar. Ik beperkte me tot een wekelijks uitje naar de Bijenkorf, waar ik vanuit de parkeergarage nog net de boekenafdeling en het restaurant kon bereiken. Op mijn werk vermeed ik interessante conferenties waar je de hele dag van zaal naar zaal moest lopen. Wat een verschil met de situatie nu: ik kom werkelijk (bijna) overal. Zelfstandig. Winkelen, markten, musea, concerten, lezingen, er is bijna niets dat ik oversla omdat ik een rolstoel gebruik. En ik heb daarbij absoluut niet het gevoel dat ik waar dan ook vreemd word aangekeken of neerbuigend word behandeld. Het is eigenlijk een beetje als met discriminatie, als je je niet (bij voorbaat) gediscrimineerd voelt, wordt je dat ook niet. Althans een stuk minder.  En ja, er zijn mensen die overdreven behulpzaam zijn. Het heeft me een poosje gekost voordat ik zulke mensen vriendelijk glimlachend in plaats van geïrriteerd kon antwoorden “Nee dank u wel mevrouw, heel vriendelijk van u, maar dat is niet nodig”. Maar ook na “Zal ik de deur even voor u openhouden?” “Ja graag, dank u wel”, zonder dat ik dat als vernederend onderga.
Laatst vroeg iemand me, die het gebruik van een rolstoel overwoog, of dan niet iedereen steeds zo naar je zou kijken. Ik kon haar geruststellen, het tegendeel is waar, de mensen zien je niet. Dat wil zeggen, ze kijken langs je heen. Je wordt genegeerd. Heel weinig last van colporteurs, verkopers, collectanten, enquêteurs, evangeliseerders, etc. op straat als je in een rolstoel zit.
Vanwege mijn ervaringen met het succesvol  overwinnen van de immense psychologische barrière bij het gaan gebruiken van een mobiliteitshulpmiddel probeer ik al een hele tijd, binnen en buiten onze vereniging, mensen te stimuleren om zo’n hulpmiddel te gaan gebruiken als ze die overduidelijk nodig hebben. Ik spreek ze bijvoorbeeld soms aan op patiëntendagen en andere bijeenkomsten en krijg dan de meest vreemde smoesjes. Terwijl ze toch zo onmiskenbaar zouden kunnen profiteren van wat mobiliteitsondersteuning. Maar het ergste is natuurlijk dat er heel veel mensen zijn die je niet (meer) ziet, juist omdat ze zonder rolstoel of iets dergelijks de deur niet meer uitkomen. Hopelijk lezen ze deze blogs nog wel en kan ik ze stimuleren om toch nog eens te proberen de drempel van hun onbehagen te overwinnen.
Maar Dick, daarbij helpen jouw verhalen over je gevoelens van ongemak en schaamte niet erg. Laten we elkaar uit de put proberen te praten, niet erin.
 



De blauwe kaart


Eén van de prettige kleine voordelen van onze gehandicaptenstatus is het bezit van een blauwe gehandicaptenparkeerkaart (GPK). Tenminste als u een auto heeft. In heel europa geldig. Veel mensen denken dat je die alleen maar kunt gebruiken bij een van een blauw bord voorziene gehandicaptenparkeerplaats (GPP) maar dat is gelukkig niet zo, want een GPP is vaak een nutteloze voorziening: er zijn er veel te weinig en ze zijn bijna altijd bezet. Nee, er zijn belangrijker voordelen. Zo mag je bijvoorbeeld in veel plaatsen met een GPK gratis parkeren op normale parkeerplaatsen. Kan behoorlijk wat geld schelen. Je moet er wel mee uitkijken, in sommige plaatsen moet je wèl betalen. Bijvoorbeeld in Rotterdam en Den Haag. Er is een website (ghpk.nl) waar voor elke plaats prima is aangegeven wat de regels zijn. Kijk er even naar via uw smartphone als u ergens voor het eerst komt. Ik neem vaak maar de gok (behalve in Rotterdam en Den Haag) en heb gelukkig nog nooit een boete gehad. Amsterdam is een apart verhaal, daar hebben ze een eigen systeem. Je moet je daar aanmelden (bij cition.nl) om overal gratis te mogen parkeren.


Er is, naast de gehandicapten-  en normale parkeerplaatsen, nog een derde mogelijkheid om met een blauwe kaart te parkeren. Een mogelijkheid die veel bezitters klaarblijkelijk nog niet kennen. Je mag (drie uur lang) staan waar anderen niet mogen staan, namelijk op plaatsen met een parkeerverbod. Maar niet bij een stopverbod! Ik kijk overal met een haviksoog naar plaatsen waar een parkeerverbod geldt.  Af en toe staat daar een auto met een GPK maar meestal niet. Als alle gehandicapten-  en normale parkeerplaatsen bezet zijn is er altijd nog wel plek op plaatsen met een parkeerverbod.
Zet uw auto verder nooit op een “laden en lossen” plaats met uw blauwe kaart. Daar kunt u een bekeuring krijgen. Maar grote kans dat als u hem er voor of er achter zet, dat u dan legaal geparkeerd staat. Tenzij dat gevaar oplevert natuurlijk. Bij mijn favoriete muziektempel is de wijde omgeving voorzien van laden en lossen borden. Daar mag ik dus niet parkeren, ook niet met een GPK. Maar er is tien meter stoeprand waar alleen maar een parkeerverbod geldt. Daar parkeer ik dus al jaren. Gratis. Ik zeg niet waar het is. Anders gaat u er natuurlijk allemaal staan.


Onze gehandicaptenstatus heeft overigens nog een voordeeltje. Tenminste als u er van houdt om musea te bezoeken. In de ons omringende buitenlanden mag u daar meestal gratis naar binnen. Met zijn tweeën.  In Nederland wordt die gratis toegang vaak beperkt tot de “begeleider”.  In Frankrijk heb je eigenlijk een officieel “gehandicaptenbewijs” nodig voor zo’n gratis toegang. Volgens mij in Duitsland ook, maar daar vragen ze er nooit naar. Ze kunnen maar niet begrijpen dat zo’n document in Nederland niet bestaat. Een blauwe kaart met je foto er op kan nu uitstekende diensten verlenen. Maar het probleem is natuurlijk wel dat die in de auto ligt, die je net wat verderop hebt geparkeerd. Vandaar mijn laatste tip: scan de blauwe kaart, zodat u die altijd kunt laten zien als bewijs van onvermogen. 



Scharnierpunt


Er zijn van die scharnierpunten in iemands leven. Momenten die, als je er achteraf op terugkijkt, je levensloop totaal een andere richting hebben gegeven of hadden kunnen geven. Ja natuurlijk geldt dat voor het ogenblik dat je voor het eerst je toekomstige echtgenote/ echtgenoot zag en dacht “ja, dat lijkt me wel wat”. Of het moment dat je dacht “laat ik dat maar gaan studeren” of “nee, die studie is toch echt niets voor mij, ik stop er mee”. Of “hij kan me wat, ik neem ontslag”. Maar dat zijn allemaal dingen waar je zelf nog min of meer bij betrokken was. Beslissingen die je zelf nam of waar je tenminste nog invloed op had. Maar er zijn ook scharnierpunten in je leven die je gewoon overkomen en die achteraf cruciaal blijken te zijn.
Zo’n moment beleefde ik toen ik omstreeks 1985 medisch werd gekeurd voor een nieuwe baan. De keuringsarts was een jongeman met een ongewone achternaam. Die ik wel herkende want op mijn middelbare school zaten wel een stuk of vijf medeleerlingen uit een familie met diezelfde achternaam. Ik raakte zodoende met de arts in een gemoedelijk gesprek over zijn familie. Mogelijk was dat de reden dat de keuring zelf niet veel voorstelde. Hij vond wel dat de manier waarop ik liep toch wel een beetje afwijkend was. Maar nou ja, zei hij, daar zullen we maar niet zoveel belang aan hechten. Een jaar of vijf later werd bij mij de Ziekte van Pompe gediagnosticeerd. Wat zou er zijn gebeurd, heb ik me later vaak afgevraagd, als de keuringsarts me had doorgestuurd naar een specialist om eens na te gaan waarom ik zo vreemd liep? Of als er een andere keuringsarts was geweest? Of als ik niet zo gezellig vooraf met hem over zijn familie had gekeuveld?
Ik zou misschien wel vanaf 1985 in de WAO hebben gezeten. Terwijl ik in werkelijkheid gewoon tot mijn 65e bij dezelfde organisatie heb gewerkt waarbij ik toen in dienst ben gekomen. Toegegeven, door mijn ziekte was het natuurlijk wel uitgesloten dat ik nog van baan kon veranderen. Maar ik heb al die jaren met veel plezier gewerkt in een grote variëteit aan functies en ik heb ook altijd de indruk gehad dat mijn werk prima werd gewaardeerd. Wat kan je lot afhangen van een simpele gebeurtenis, van een simpele beslissing. Pech of geluk, soms een kwestie van een millimeter, van een micrometer.



Verslaafd

Nee, niet aan de alcohol, al verschillen mijn vrouw en ik daarover enigszins van mening. Het is waar, zo rond een uur of vijf komt er een stemmetje vanuit een afgelegen gebiedje in mijn grijze massa dat me souffleert: ik zou eigenlijk wel een pilsje of een glaasje witte wijn lusten. Maar ik kan dat beperken tot twee glaasjes en ik kan er zonder, dus ik vind niet dat ik alcoholist ben. En andere substanties heb ik ook nooit regelmatig gebruikt. Ik heb wel eens aan een joint getrokken als die in de jaren zeventig tijdens een concert werd doorgegeven (zo ging dat destijds). En als ik op mijn zestiende niet was gestopt met roken was ik zelf al jaren geleden ook in rook opgegaan (ik prefereer cremeren boven begraven).
Nee, mijn verslaving is vrij recent. Hij is begonnen met de aanschaf van een smartphone enkele jaren geleden. De nieuwe mogelijkheden die zo’n ding verschaft. Je kunt elk moment van de dag je mail checken. Je kunt mensen aan de andere kant van de wereld gratis bellen, inclusief beeld (Skype). Je kunt gratis berichtjes sturen, inclusief foto’s (WhatsApp). Je kunt de opinies en activiteiten van allerlei mensen die je interessant vindt volgen (Twitter).  Je kunt, waar je ook bent, een geschikt restaurant zoeken. Of een hotel. Of een taxi. Je hebt een routeplanner, ook tijdens het wandelen. Je kunt een trein of bus uitzoeken. Je hebt een arsenaal aan spelletjes tot je beschikking. Meestal gratis. Mijn voorkeur gaat uit naar Wordfeud, een digitale versie van Scrabble. Je kunt tegen een kennis spelen maar ook tegen anonieme tegenstanders. Je kunt digitale boeken (eBooks) lezen. Gaat prima. Je kunt gratis het nieuws volgen op meerdere nieuwssites. Maar je kunt je ook abonneren op kranten of tijdschriften. Kortom, als je wilt ben je met het apparaat de hele dag onder de pannen. Vroeger las ik meerdere boeken per week, voornamelijk tussen het naar bed gaan en het in slaap vallen. Nu besteed ik die periode meestal aan het kijken naar Amerikaanse, Engelse of Scandinavische series.
Borgen, The Bridge, Silent Witness, Homeland, House of Cards, dat soort superamusement. Maar er is ook veel serieuzere tijdbesteding beschikbaar. Zo kun je bijvoorbeeld alle lezingen die in het kader van Studium Generale van de Universiteit Utrecht zijn gehouden terugzien (sg.uu.nl). Gratis! Vele uren Maarten van Rossem bijvoorbeeld. En je kunt on-line duizenden gratis colleges volgen van de meest gerenommeerde universiteiten. 
Je hebt ongemerkt een werkelijk bijna onbeperkte toegang tot informatie gekregen. De gekste vragen die je op de gekste tijden en vreemdste plaatsen te binnen schieten kun je in een handomdraai en oogwenk beantwoorden met behulp van Google en Wikipedia.
Maar de aller- allerverslavendste functie van een smartphone is toch wel YouTube. Al je favoriete musici, cabaretiers, andere artiesten, tv-programma’s en wat al niet bliksemsnel beschikbaar. En je springt van het ene filmpje als vanzelf naar het andere. Uren en uren kun je er vrijwel ongemerkt in opgaan.
Ik denk dat je, zoals bij elke verslaving, het beste jezelf beperkingen kunt opleggen. Eén spelletje met mate. Niet langer dan een half uurtje YouTuben. Ik heb bijvoorbeeld uit zelfbescherming tot nu toe strikt geweigerd om Facebook te gaan gebruiken.  Kortom, ik hoop mijn verslaving in de hand te kunnen houden. Wens me sterkte.






Je Maintiendrai



Zou u liever in een ander land dan Nederland wonen? Ik wed dat ongeveer 97 à 98 van de honderd lezers (gesteld eventjes dat ik die heb) die vraag ontkennend zullen beantwoorden. De zaken zijn hier redelijk goed geregeld. Ondanks de versobering, sommigen zullen zeggen afbraak, van allerlei voorzieningen. Er mankeert vaak van alles aan bepaalde zaken als je er zelf mee in aanraking komt, maar alles is relatief. Bijna alle buitenlanden hebben hun zaakjes een stuk gebrekkiger voor elkaar.
Er zijn twee nadelen aan die goede regelingen, aan de goede wetgeving in Nederland.
Ten eerste de bureaucratie die er het gevolg van is. U kent wel de verhalen van  allerlei beroepsgroepen, van leraren tot zzp’ers, van zorgverleners tot politiemensen, over de vele, vele uren die ze kwijt zijn met hun administratie ten koste van hun eigenlijke werk. Een buitenstaander heeft altijd de indruk dat zo’n administratie voornamelijk is bedoeld als juridisch instrument in het geval er iets mis gaat. Niet als middel in elk geval om de praktische gang van zaken in goede banen te leiden.
Het tweede nadeel van onze goede wettelijke regelingen is dat ze in zo’n schril contrast staan met de mogelijkheden om ze in de praktijk te handhaven. Voorbeelden genoeg. Weinig fietsers stoppen nog voor een rood verkeerslicht. ’s Avonds en ‘s nacht rijdt minstens de helft van de fietsers onverlicht. In de stad rijdt minstens de helft van alle automobilisten zonder gordel. Een vriend van me betaalt in de grote stad waar hij woont nooit parkeergeld. Van het geld dat hij daarmee bespaart kan hij ruimschoots de boetes betalen die hij af en toe krijgt. Ik krijg wel boetes uit Frankrijk toegestuurd als ik daar per ongeluk eens een paar kilometer te snel heb gereden, maar veel franse auto’s halen me met 150, 160 km/h in op de A2. Zij krijgen daarvoor kennelijk geen boete thuis gestuurd. En probeer maar eens een aangifte te doen op een politiebureau. Laat staan dat u kunt verwachten dat daar ook iets mee wordt gedaan.
Het is wrang ironisch dat de wapenspreuk in het Nederlandse wapen “Je Maintiendrai” is. “Ik Zal Handhaven”. Dat had beter “Ik Zal Regelgeven” kunnen zijn of zoiets. Mijn Frans schiet hier tekort.



Wij, mensen met een handicap, kunnen in theorie ook prima profiteren van een goede wetgeving. Sinds 2006 is het discrimineren van mensen met een handicap strafbaar.  Zo moeten bijvoorbeeld openbare gebouwen, zoals winkels en restaurants, toegankelijk zijn voor mensen met een lichamelijke handicap, zeg rolstoelgebruikers. Anders lopen de verantwoordelijken kans op een boete of zelfs een gevangenisstraf. Maar heeft u ooit gehoord of gelezen dat iemand zo’n veroordeling aan zijn broek heeft gehad? Of dat allerlei cafés, hotels, scholen, bioscopen, etc. de laatste jaren rolstoelliften of oprijhellingen hebben aangelegd? Nee, want de kans dat ze op hun nalatigheid worden aangesproken, laat staan aangeklaagd, is in de praktijk verwaarloosbaar. Wie zou je moeten inschakelen als je met je rolstoel weer eens op een onneembare barrière stuit? De politie? De Gemeente? Bouw- en Woningtoezicht?  Een antidiscriminatiebureau? Geen idee.
Natuurlijk is dit een thema bij onze overkoepelende organisatie voor mensen met een handicap: Ieder(in) (iederin.nl/themas/toegankelijkheid/). Maar hun aanpak is karakteristiek beschaafd polderend. Ik vraag me vaak af of het niet eens tijd worden voor een wat hardere aanpak. Wat proefprocesjes tegen onwillige café-eigenaren bijvoorbeeld. Of wat confrontaties met recalcitrante verantwoordelijken via tv-programma’s. Zoiets. Nu gaat het in elk geval veel te traag.

Geen wonder, lees de blog van Dick “De Bomen en het Bos” nog maar eens als u wilt weten hoe dat komt.



Viesiotherapie


U denkt waarschijnlijk dat wij Nederlanders een zeer proper volkje vormen. Daar denken ze toch in sommige tropische landen heel anders over. Tenminste in de tropische landen waar ik een paar jaar heb gewoond, Suriname en Curaçao. Nederlanders staan daar bekend om hun ondermaatse persoonlijke hygiëne en navenante lichaamsgeur. In een tropisch land is het bijvoorbeeld de gewoonte, als je tenminste geen armoedzaaier bent, om tenminste één keer per dag van overhemd te wisselen. Twee keer als je ’s avonds uitgaat. Je zweet immers. Maar ik had enkele Nederlandse collega’s die hun overhemd dagen achtereen droegen. Het zweet droogde wel weer op gedurende de nacht, dus waarom niet?
Nog een voorbeeld: we logeerden eens een paar dagen in een recreatieparkje aan het strand in Suriname. Schitterend daar, ondanks het troebele, modderige zeewater vanwege de Amazone. Een twintigtal primitieve hutjes. Bijna alle gasten Nederlanders. Toen we aankwamen spraken we onze verbazing uit tegenover de beheerder: maar één douche voor pakweg veertig mensen? Maak je niet druk, was zijn reactie, dat is geen probleem. Nederlanders douchen niet. En inderdaad, bijna iedereen volstond met een korte duik in de troebele zee.



Maar ach, alles is relatief. In veel landen is men nog veel minder bezig met zijn of haar persoonlijke hygiëne. En nu doel ik niet eens op een land als bijvoorbeeld India. Ook in ons werelddeel zijn er heel grote verschillen. Ik heb eens een paar maanden stage gelopen in het voormalige Joegoslavië. Ik logeerde in een studentenhuis en werd daar op een bepaald moment uitgelachen toen men merkte dat ik niet alleen elke ochtend douchte, maar ook elke dag schoon ondergoed aantrok. “Je bent toch geen wijf!!” was de verbaasde maar ook laatdunkende reactie. Logisch, de zonen van partizanen zijn niet zo bezig met schoon ondergoed.
Maar concludeer nu niet meteen uit deze verhalen dat ik iemand ben die overdreven schoon en poetserig is. Integendeel zou ik bijna zeggen, ik ben in dit opzicht vaak tamelijk slordig. In elk geval niet iemand met een vuilfobie of smetvrees. 



Wat betreft (persoonlijke) hygiëne zijn er twee scholen te onderscheiden. Voor het gemak noem ik ze maar even de Franse en de Amerikaanse. De Franse school gaat er van uit dat je kinderen niet al te hygiënisch moet opvoeden. Ze mogen gerust eens een hap zand nemen en in de vuile vrije natuur spelen. Worden ze hard van. Ze bouwen weerstand op. Ze worden als het ware op een natuurlijke manier ingeënt.
De Amerikaanse school is daarvan het tegengestelde. Mijd, als het even kan, alle bacteriën.  Veeg alles zoveel mogelijk schoon, liefst met een desinfecterend doekje. Eet en gebruik zoveel mogelijk verpakte dingen.
Ik prefereer de Franse school. Daar zijn goede argumenten voor. Zo hoorde ik laatst nog van een onderzoek waaruit bleek dat mensen die op een boerderij zijn opgegroeid veel minder last hebben van bijvoorbeeld astma en andere allergische aandoeningen dan mensen die in de stad zijn opgegroeid. Dat pleit dus voor de Franse school.



Toch wil ik in één geval nadrukkelijk pleiten voor de Amerikaanse filosofie. Bij sportscholen, ook in Nederland, is vaak de gewoonte overgenomen om de handgrepen van het apparaat dat je hebt gebruikt af te vegen, schoon te maken met een desinfecterend papieren doekje. Overdreven zult u misschien vinden. Maar ik zou toch graag zien dat deze gewoonte zou worden overgenomen door onze fysiotherapie praktijken. Wat dus duidelijk nu niet het geval is.
Waarom heb ik in dit geval een afwijkende mening? Amerikaans in plaats van Frans. Vanwege mijn ervaringen in dit opzicht. Ik heb al vele jaren twee keer per week fysiotherapie. Kan prima overweg met mijn therapeut, maar heb toch al lange tijd met hem een meningsverschil over dit onderwerp. De achtergrond hiervan is dat longontsteking een belangrijke, misschien wel de belangrijkste doodsoorzaak is van mensen zoals ik, mensen met een beperkte longfunctie. Dat geldt voor veel mensen met een spierziekte. We moeten dus als het maar enigszins kan, proberen te vermijden een longontsteking op te lopen. Maar als we de fysiotherapieruimte samen gebruiken met mensen met bijvoorbeeld COPD, dan is zo’n besmetting niet denkbeeldig. In mijn geval had ik eens de ervaring dat een medegebruiker hoestte, proestte en rochelde met zijn hand voor zijn mond. Dezelfde hand pakte daarna weer een handgreep van een apparaat dat ik vervolgens ook weer zou moeten gebruiken. Ik ben toen maar weggelopen. Ik ben daarna met mijn fysiotherapeut wel tot een werkbare handelswijze gekomen, maar ik zou toch erg graag zien, dat er onder aansporing van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) een protocol zou komen over de toe te passen maatregelen op het gebied van de hygiëne. Dit onderwerp is bij dit genootschap nu geen belangrijk issue. En ook bij de beoordelingen voor de verschillende kwaliteitskeurmerken speelt het geen grote rol.
Ik ben bang dat dit pas gaat veranderen als eens een keer kan worden aangetoond dat iemand is overleden aan een longontsteking die tijdens een fysiotherapiesessie is opgelopen. Zo’n besmetting zal ongetwijfeld wel eens gebeuren, het probleem is alleen dat het lastig is aan te tonen.
Oefen wat druk uit op uw viesiotherapeut zou ik zeggen. Kan nooit kwaad.




Dr. Sigmund

Voelt u zich ook wel eens een beetje depri?  In dat geval heb ik een prima advies voor u. U kunt voor een paar tientjes per maand een uitstekende psychiater raadplegen: Dr. Sigmund. Hij houdt dagelijks zitting op één van de laatste pagina’s van de Volkskrant. Toegegeven, het is een zeer onsympathiek mannetje en dat is nog zwak uitgedrukt. Hij deinst er bijvoorbeeld niet voor terug om af en toe een vervelende cliënt overhoop te schieten. Eigen schuld. En hij ziet vrouwen, heel onprofessioneel, primair als lustobject. Zonder veel resultaat overigens. Maar zijn adviezen zijn meestal zeer waardevol. Als voorbeeld het volgende gesprek.
Cliënt : Mooie boel! Eerst word bekend dat antidepressiva niet of nauwelijks werken. En nu blijkt weer dat de effectiviteit van psychotherapie zwaar wordt overschat!
Dr. Sigmund: Klopt. Maar ik verzeker u dat er met man en macht wordt gewerkt aan een oplossing. In de tussentijd is het advies om maar een beetje normaal te doen.

Een typisch Sigmund-advies: tegelijkertijd getuigend van een diepe wijsheid en een mateloze stupiditeit. Ongeveer hetzelfde als je een roker adviseert om gewoon maar te stoppen. Of iemand met een fors overgewicht aan te raden minder te gaan eten. Of iemand met een angststoornis te vertellen om deze maar gewoon te negeren. Buitengewoon nutteloos en dom. Maar tegelijk komen alle therapieën voor dit soort problemen simpelweg precies daar op neer.
Ooit had ik een collega die van de ene op de andere dag besloot om te stoppen met roken. Maar hij liet wel een aangebroken pakje sigaretten op zijn bureau liggen. “Anders lijkt het net alsof ik geen wilskracht heb” was zijn verklaring. That’s the spirit!

Wij hebben natuurlijk een goed excuus om af en toe een beetje depressief te zijn: onze fysieke beperkingen. En inderdaad, mensen met een handicap of een chronische ziekte hebben wel wat vaker last van neerslachtigheid, zwaarmoedigheid dan de gemiddelde Nederlander. 
Ook als we kijken naar het tegengestelde van depressiviteit: geluk of welbevinden, zien we dat mensen met een handicap of ernstige ziekte gemiddeld wat minder gelukkig zijn.  Of eigenlijk, preciezer gezegd, dat ze hun kwaliteit van leven wat lager waarderen. Het Sociaal Plan Bureau publiceert daar regelmatig over. Maar uit hun gegevens blijkt ook dat andere factoren, zoals een lage opleiding, een laag inkomen, werkloosheid, een nog sterkere invloed hebben op je gevoel van welbevinden.
Dat klopt wel met mijn overtuiging dat je vermogen om van het leven te genieten, om tevreden te zijn, om gelukkig te zijn, veel meer afhankelijk is van allerlei andere dingen dan van je lichamelijke beperkingen.

Laten we daarom het advies van Dr. Sigmund maar proberen op te volgen om maar een beetje normaal te doen.  Oftewel: laten we maar simpelweg proberen om er het beste van te maken. Een tegelijkertijd uiterst wijs en volslagen nutteloos advies. Leve Sigmund.



De Farmaffia

In de allereerste blog die ik voor IemandZoalsIk schreef “Mumbo Jumbo” citeerde ik de Engelse arts Ben Goldacre die in zijn boek “Bad Science” (vertaald als “Wetenschap of kwakzalverij”) overtuigend en onderhoudend van leer trekt tegen de kwakzalverij. Wat minder bekend is dat hij met evenveel energie en goede argumenten de strijd aangaat met de farmaceutische industrie. In zijn boek “Bad Pharma” (vertaald als “Foute farma”) geeft hij de medicijnfabrikanten er flink van langs: slecht opgezette en uitgevoerde testen, verdraaien van resultaten, beïnvloeding van artsen, wetenschappers en tijdschriften, misbruik maken van hun positie. Kortom, schadelijke praktijken en handelen vanuit eigenbelang.
Het kan nog veel erger. De Deense arts en wetenschapper Peter Gøtzche beschuldigt in zijn boek “Deadly Medicines and Organised Crime” (vertaald als “Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad”) de farmaceutische industrie ervan dat ze feitelijk een criminele organisatie vormt die jaarlijks vele doden op zijn geweten heeft. Hij heeft goede argumenten. Hij geeft in zijn boek een groot aantal voorbeelden van grote medicijnschandalen. Bedrijven die jarenlang ernstige bijwerkingen hebben weggemoffeld, waarbij kritische artsen juridisch werden achtervolgd. En een bedrijf dat zelfdodingen van gebruikers van een antidepressivum verdoezelde en aanklachten daarover afkocht. Voorbeelden van oneerlijke gegevensanalyses. In de laatste jaren zijn door farmaceutische bedrijven voor tientallen miljarden schikkingen getroffen.
“Maar gaat de beschuldiging dat de farmaceutische industrie een soort maffia vormt niet te ver?” werd aan
Gøtzche gevraagd in een interview in de Volkskrant. “Nee, ik beschrijf de realiteit” was zijn reactie. “Mijn verhaal is zo goed gedocumenteerd dat mijn woordkeus niet uitmaakt. Het gaat om bedrijven die moedwillig verzwijgen dat hun geneesmiddelen bijwerkingen hebben die tot zelfmoord kunnen leiden, die onderzoek achterhouden waaruit blijkt dat hun middel niet werkt. Is dat misdadig of niet?”
De oplossing van het probleem moeten we volgens
Gøtzche zoeken in de richting van geneesmiddelenonderzoek door de publieke sector, door universiteiten. Dat is ook nog eens veel goedkoper. Maar ook de patiënt moet kritischer worden: vertrouw uw dokter, maar vertrouw niet de pillen die hij voorschrijft. Lees op internet de officiële bijsluiter. Neem niet te snel medicijnen en hoed je voor nieuwe geneesmiddelen.
Goede adviezen, maar wat
Gøtzche misschien een beetje vergeet is dat wij, patiënten, met handen en voeten gebonden zijn aan de capriolen van de Farmaffia. We hebben geen alternatief. Met de zogenaamde “alternatieve geneeskunde” komen we van de regen in de drup.

We zitten een beetje in een vergelijkbare positie als de slachtoffers van de echte maffia. De inwoners van Sicilië en Napels hebben ook geen andere keus dan maar zo goed mogelijk te leven met de grillen van de Cosa Nostra en de Camorra.
En, laat dat ook niet ongezegd blijven, we moeten in zekere zin ook uiterst blij en dankbaar zijn met de producten en resultaten van de farmaceutische industrie. We kunnen niet zonder. Maar dat er nog heel wat valt bij te sturen maken Godacre en Gøtzche wel erg duidelijk.
Klik hier voor het interview met Peter Gøtzche in de Volkskrant.
Klik hier voor een samenvatting van het boek “Bad Pharma”.
Klik hier voor een commentaar door Dr. Sigmund.


 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten