Hieronder de Blogs die ik heb geschreven voor de Blog-website IemandZoalsIk van Spierziekten Nederland in 2019
Opruimen
Natuurlijk, het afscheid moeten nemen van een persoon en ook
het moeten opgeven van fysieke vermogens, zoals het kunnen fietsen, hardlopen,
trappen klimmen, het is allemaal veel erger en ingrijpender dan afscheid moeten
nemen van materiele zaken. Maar toch, ook dat kan er behoorlijk inhakken. Denk
maar eens aan het gedwongen moeten verhuizen omdat je de huur niet meer kunt
betalen of de hypotheek niet meer kunt opbrengen. Herinnert u zich die
TV-reclame nog waarbij door een echtgenote werd opgemerkt “dan verkoop je toch
gewoon de boot”? De paniek op het gezicht van de man tegen wie dat werd gezegd.
Geweldig, wat een acteur! Materiele dingen zijn ook een wezenlijk onderdeel van
je leven.
Ik moest daaraan denken toen ik pas het grootste deel van mijn CD-verzameling
en mijn hele LP-collectie heb opgeruimd. Ik heb nu al mijn muziek op mijn laptop
staan van waaruit ik deze draadloos kan afspelen op mijn geluidsinstallatie.
Het is niet de eerste keer in mijn leven dat ik zoiets doe. Ooit had ik mijn
muziek verzameld op grote spoelen die ik op mijn bandrecorder kon afspelen.
Daarna muziekcassettes. Intussen ook gewerkt aan een LP-verzameling. Met de
intrede van de CD verdwenen de spoelen en cassettes. En nu is dus ook het
merendeel van mijn CD’s opgeruimd. Hoeveel technische revoluties kan een mens
in zijn leven doorstaan? En nu ben ik nog niet eens zover als mijn kinderen die
alleen nog maar muziek via Spotify consumeren.
De opruiming die me het meest aan het hart ging was die van mijn
muziekdocumentatie. Ordners vol knipsels die ik uit muziektijdschriften
verzamelde voor mijn platen- en concertrecensies. Voor een jazzblad dat al lang
niet meer bestaat. Had minstens een jaar van mijn studietijd gekost maar moesten
de vuilcontainer in toen we maar een beperkte hoeveelheid kubieke meters konden
meenemen bij een verhuizing naar het buitenland.
En nu praat ik nog niet eens over mijn boeken. Er staan nog vele dozen op
zolder die daar al decennia onaangeroerd staan. Dat wordt nog een klus.
Wat ook merkwaardig is en wat de meeste mensen zich niet realiseren is dat je onvermijdelijk
ooit op een punt komt waarop je virtueel afscheid moet nemen van materiele
bezittingen ook als je die nog in je bezit hebt. Dat is het moment waarop je je
realiseert dat je nooit meer al je boeken kunt herlezen of al je muziek nog kunt
beluisteren. Ook al zou je fris en fruitig honderd worden. Dat is het moment
dat je echt moet gaan nadenken over wat er met je mooie verzameling boeken of
muziek moet gebeuren. Of met uw zorgvuldig opgebouwde verzameling schildpadjes
of olifantjes. Het zou toch zonde zijn als die in de kliko of bij de kringloop
terecht zouden komen nadat u bent gaan hemelen.
Op een soortgelijke manier zal ook ooit op een moment het besef komen dat de
tijd en energie zullen ontbreken om nog eens al je vrienden, familie en
kennissen te ontmoeten. Ook al hou je twee verjaarsfeestjes per jaar. Misschien
zijn ze wel allemaal bij het definitieve afscheid, maar ja, dan ben je er alleen
nog maar fysiek en in spirit.
Zijn we toch nog via een omweg, via de materiele dingen in het leven, weer bij
de mensen aanbeland. Toch wel veruit het belangrijkste, zult u ongetwijfeld met
me eens zijn.
Ik moest daaraan denken toen ik pas het grootste deel van mijn CD-verzameling en mijn hele LP-collectie heb opgeruimd. Ik heb nu al mijn muziek op mijn laptop staan van waaruit ik deze draadloos kan afspelen op mijn geluidsinstallatie. Het is niet de eerste keer in mijn leven dat ik zoiets doe. Ooit had ik mijn muziek verzameld op grote spoelen die ik op mijn bandrecorder kon afspelen. Daarna muziekcassettes. Intussen ook gewerkt aan een LP-verzameling. Met de intrede van de CD verdwenen de spoelen en cassettes. En nu is dus ook het merendeel van mijn CD’s opgeruimd. Hoeveel technische revoluties kan een mens in zijn leven doorstaan? En nu ben ik nog niet eens zover als mijn kinderen die alleen nog maar muziek via Spotify consumeren.
De opruiming die me het meest aan het hart ging was die van mijn muziekdocumentatie. Ordners vol knipsels die ik uit muziektijdschriften verzamelde voor mijn platen- en concertrecensies. Voor een jazzblad dat al lang niet meer bestaat. Had minstens een jaar van mijn studietijd gekost maar moesten de vuilcontainer in toen we maar een beperkte hoeveelheid kubieke meters konden meenemen bij een verhuizing naar het buitenland.
En nu praat ik nog niet eens over mijn boeken. Er staan nog vele dozen op zolder die daar al decennia onaangeroerd staan. Dat wordt nog een klus.
Wat ook merkwaardig is en wat de meeste mensen zich niet realiseren is dat je onvermijdelijk ooit op een punt komt waarop je virtueel afscheid moet nemen van materiele bezittingen ook als je die nog in je bezit hebt. Dat is het moment waarop je je realiseert dat je nooit meer al je boeken kunt herlezen of al je muziek nog kunt beluisteren. Ook al zou je fris en fruitig honderd worden. Dat is het moment dat je echt moet gaan nadenken over wat er met je mooie verzameling boeken of muziek moet gebeuren. Of met uw zorgvuldig opgebouwde verzameling schildpadjes of olifantjes. Het zou toch zonde zijn als die in de kliko of bij de kringloop terecht zouden komen nadat u bent gaan hemelen.
Op een soortgelijke manier zal ook ooit op een moment het besef komen dat de tijd en energie zullen ontbreken om nog eens al je vrienden, familie en kennissen te ontmoeten. Ook al hou je twee verjaarsfeestjes per jaar. Misschien zijn ze wel allemaal bij het definitieve afscheid, maar ja, dan ben je er alleen nog maar fysiek en in spirit.
Zijn we toch nog via een omweg, via de materiele dingen in het leven, weer bij de mensen aanbeland. Toch wel veruit het belangrijkste, zult u ongetwijfeld met me eens zijn.
Truc
Vrijwel elke puber is voortdurend onzeker over zijn of haar
lichaam en uiterlijk. Degenen die dat niet zijn en vinden dat ze het bijzonder
goed met zichzelf hebben getroffen groeien volgens mij op tot onuitstaanbare zelfingenomen
volwassenen. Als ik in die tijd weer eens een vlaag van zelfmedelijden had
vanwege een opgelopen blauwtje of ondermaatse sportprestatie (wist ik veel dat Dr
Pompe ook toen al een vinger in de pap had) dan had ik altijd een mooie truc om
mezelf weer wat op te peppen. Ik keek dan eens de klas rond en vroeg me af met
wie ik echt zou willen ruilen, qua uiterlijk, qua sportprestaties, qua hersens,
qua populariteit. Het hele pakket, niet alleen de onderdelen. En vreemd genoeg
kwam ik dan tot de conclusie dat ik toch maar liever gewoon mezelf zou willen
blijven. De truc werkte.
Een poosje geleden gingen we naar een soort
familiebijeenkomst. Meestal is zo’n gelegenheid een begrafenis of crematie,
maar deze keer was het een vreugdevolle gebeurtenis, een tante was honderd
geworden. Dus een weerzien met veel neven en nichten die ik in geen jaren had
gezien. We hebben een grote familie van die kant. Leeftijdgenoten. Allemaal
behoorlijk oud geworden. En in bijna alle gesprekken met ze kwam er, ondanks de
opgewekte sfeer, steeds wel wat klein en groot leed tevoorschijn. Waarbij
natuurlijk werd gezwegen over de meer gênante kwalen. Mogelijk was men ook wel
zo openhartig omdat ze tegen een zielige neef in een rolstoel duidelijk wilden
maken dat zij echt ook wel iets te verduren hadden gehad qua gezondheidsperikelen.
Op de terugweg bedacht ik me dat ik toch, qua gezondheid en leefomstandigheden,
met weinig neven of nichten zou willen ruilen. Met niemand eigenlijk als je ook
hun relationele situatie er nog bij zou betrekken. De truc werkte dus nog altijd. Ik had
mezelf weer behoorlijk opgepept.
Hulpmiddelen
Maar eens een praktisch blogje deze keer. Over hulpmiddelen. Nu heeft
Spierziekten Nederland een site waarop meer
dan 600 hulpmiddelen staan. Erg divers. Persoonlijk kijk er bijna nooit op, ik
zie eigenlijk alleen maar dingen die voor mij van weinig belang zijn en als ik
iets nodig heb in een bepaalde richting zoek ik zelf wel op het internet. Het
zal u waarschijnlijk net zo vergaan want de hulpmiddelen die we nodig hebben
zijn net zo divers als onze beperkingen. U zult dus niet zoveel hebben aan dit
blogje, ik schrijf het maar in de hoop dat ik een paar lezers een goede tip kan
geven. Al is het maar eentje per lezer.
Een kernprobleem van mijn fysieke beperking is dat het steeds lastiger voor me wordt om op te staan uit een stoel en ook dat ik, hoewel ik nog wel kan lopen, daarbij heel instabiel ben en altijd moet oppassen om niet te vallen. Ik gebruik daarom buitenshuis zoveel mogelijk een elektrische rolstoel, tot voor kort eentje met een Alber E-Fix aandrijving. Die combinatie heb ik een jaar of twaalf met veel plezier gebruikt. Ik krijg nu binnenkort een nieuwe, een You-Q Luca met een elektrische hoog-laag verstelling om gemakkelijker te kunnen opstaan.
Ik
vervoer de rolstoel achter in mijn auto, een gewone, niet-aangepaste auto, wel met
een automaat. Ik til hem achter in de auto met een zogenaamde kofferbaklift,
meer een achterkleplift in mijn geval.
Een ander hulpmiddel dat ik al net zo lang gebruik is mijn traplift. Essentieel om niet te hoeven verhuizen.
Een ander hulpmiddel dat ik al net zo lang gebruik is mijn traplift. Essentieel om niet te hoeven verhuizen.
Ook belangrijk: een toiletverhoger. Na een valse start heb ik nu een perfecte, twee zelfs, de Sophie. Betaalbaar ook. Sophie heeft wel het nadeel dat ze vast op een toiletpot moet worden gemonteerd. Het is daarom nuttig om nog een tweede, transportabele verhoger te kopen die je mee kunt nemen op vakantie of bij een uitje. Liefst een hoge, bijvoorbeeld 15 cm, wantgehandicaptentoiletten zijn, vooral in het buitenland, soms erg laag. Koop meteen een passende tas (een “turkentas”) en negeer de verbaasde blikken als u met zo’n tas naar een toilet in een wegrestaurant gaat. Maakt u wel eens tripjes of gaat u
Een rollator of wandelstok gebruik ik (nog) niet, alleen voor problemen als een spierverrekking of een jichtaanval heb ik er eentje achter de hand. Ik heb wel maatregelen getroffen om instabiel lopen
We hebben het geluk dat we een bed hebben die we met wat langere poten konden ophogen. Je zou anders zogenaamde bedverhogers moeten gebruiken. Bijna allemaal even lelijk. Als je een bed of een stoel wilt verhogen heb je drie mogelijkheden: iets onder de poten, een dikker kussen of matras of een nieuwe kopen. Het hangt dus maar helemaal van de situatie en uw portemonnee af wat de beste oplossing is. Over bedden gesproken: een bedsteun is ook een nuttig ding: helpt bij het opstaan en voorkomt dat je uit bed valt.
Er zijn ook van die heel kleine hulpjes die het leven ietsje gemakkelijker
maken. Bijvoorbeeld een sleutelorganiser
is niet alleen handig om je sleutels mee te nemen, je kunt er, door de
hefboomwerking, ook veel gemakkelijker een deur mee open maken dan met een
sleutel aan een sleutelbos. Een haakje naast je voordeur is slim om je
boodschappentas even aan te hangen als je de deur open moet doen.
Een sleutelkluisje is een must. Stel dat je alleen thuis bent en je moet hulp inroepen. De buren of een ambulance. Om te voorkomen dat ze dan de deur moeten forceren is zo’n sleutelkluisje nodig. Neem wel een SKG gecertificeerde! De onze heet Puck.
Ook onmisbaar: een grijpstok, minimaal twee zelfs, je hebt een tweede nodig om
de eerste op te rapen als die is gevallen. Ik heb er drie: badkamer, keuken en
hal. Nog zo’n kleinigheidje: om iets mee te kunnen nemen op de
traplift, een kopje koffie of zo, was het nodig om een plank aan te
brengen om dat op te kunnen zetten, zodat ik mijn handen vrij heb om op te
kunnen staan. Simpele, maar nuttige aanpassingen.
Zou ik nog bijna mijn allerbelangrijkste hulpmiddel vergeten: het apparaat om
mijn ademhaling ’s nachts te ondersteunen. Zonder zo’n apparaat was ik er zeer
waarschijnlijk niet meer geweest. Leve onze medische zorg.
Gekneveld
Misschien voelt u zich af en toe zo:
Maar
droomt u er van om zich weer zo te voelen:
Jammer,
maar u zult het misschien toch hiermee moeten doen:

Misvattingen
Er bestaan veel misvattingen. Dingen die de meeste mensen
voor waar aannemen, maar die gewoon onzin blijken te zijn. Voorbeelden:
olifanten gaan naar een olifantenkerkhof om te sterven; struisvogels steken hun
kop in het zand als er gevaar dreigt; scheren of knippen van je haar maakt het
dikker of laat het sneller groeien; suiker veroorzaakt hyperactiviteit bij
kinderen; vitamine C helpt om verkoudheid te voorkomen; je krijgt wratten door
aanraking met padden; bliksem kan nooit twee keer op dezelfde plaats inslaan; etc.
etc. Allemaal nonsens.
Zo is het ook een wijdverbreide misvatting dat het slecht is
om je emoties te onderdrukken en dat het goed is om ze de vrije loop te laten.
Er is afdoende bewijs uit sociologisch onderzoek dat juist mensen die een goede
zelfbeheersing hebben, die goed in staat zijn hun irritatie en woede te
onderdrukken in plaats van ze te ventileren, een beter leven leiden dan mensen
die dat niet kunnen of niet doen. Ze zijn gezonder, hebben minder
psychosomatische klachten, zijn zelfbewuster, zijn minder gevoelig voor
verslavingen, hebben betere relaties en vriendschappen en gaan minder vaak vreemd.
Hoe schat u zichzelf in op zo’n schaal van zelfbeheersing?
Stel dat extreme zelfbeheersing een 10 en een extreem gebrek aan zelfbeheersing
een 1 is, welk cijfer geeft u zichzelf dan? Ik geef mezelf een zeventje. Ik
kan, denk ik, redelijk goed omgaan met de grote emoties in het leven, maar men
beweert ook dat men altijd heel goed aan me kan zien wat ik ergens van vind of
hoe mijn stemming is. En ik geef ook veel te vaak mijn ongefilterde mening op
een ondiplomatieke manier. Een zeventje lijkt me het hoogst haalbare. Dat klopt
ook wel met het bovenstaande, mijn leven was verre van perfect, er had best wel
wat meer in gezeten met wat meer zelfbeheersing, zelfdiscipline en ijver.
Behoorlijk wat foute keuzes gemaakt, maar gelukkig ook een paar heel
belangrijke goede. Ik ben dan ook niet ontevreden, leuk werk gehad, een mooi
gezin gekregen en genoeg interesses. En ook, uiterst belangrijk, het vermogen
om van dingen te genieten.
Het probleem met dit soort constateringen is ook dat het erg
lastig is om jezelf, om je gedrag te veranderen. Je zit nu eenmaal met
aangeboren eigenschappen en in de loop van de tijd ontwikkeld gedrag. Als je
gewend bent om snel emoties te uiten of als je een erg extrovert karakter hebt,
dan kun je je wel voornemen om voortaan je emoties een beetje te beheersen,
maar dat zal waarschijnlijk weinig effect hebben. En ik betwijfel ook sterk of
het goed is om steeds te proberen om je emoties zo weinig mogelijk te uiten als
dat tegen je karakter, tegen je natuur ingaat. Dat zou best eens averechts
kunnen werken. Maar om iemand die van nature wat meer introvert is aan te
moedigen om zijn of haar emoties maar eens flink de vrije loop te laten is weer
het andere uiterste. Dat moet dus juist niet volgens de bovengenoemde
onderzoeken.
Zou een goede zelfbeheersing, het vermogen om je emoties te
beheersen, ook een gunstige eigenschap zijn om goed te kunnen omgaan met een
handicap of chronische ziekte? Het lijkt me duidelijk van wel, gezien het
bovenstaande. Je hebt dus geluk als je in staat bent een beetje afstandelijk om
te gaan met de emoties die zo af en toe dreigen om je kopje onder te laten
gaan. Er is niks mis mee als je probeert om die emoties een beetje te
onderdrukken, ook al kost dat moeite. Maar er is ook helemaal niets mis mee als
dat af en toe helemaal niet lukt. Laat je lekker gaan, je komt vanzelf weer in
rustiger vaarwater. Wat die sociologen ook mogen beweren.
Gezeik
In de natuurkunde geldt de Wet van Behoud van Energie: energie kan
niet ontstaan of verdwijnen, alleen maar van de ene naar een andere vorm
transformeren. Journalisten en politici hebben deze wetmatigheid geparafraseerd
en de Wet van Behoud van Ellende geformuleerd. Bij alle mogelijke voorstellen,
bij alle maatregelen zijn er ongeveer evenveel nadelen. Altijd ontstaat ergens
ellende, nooit zijn er alleen maar voordelen. In zijn laatste boek “Waarom
de wereld niet naar de knoppen gaat” heeft mijn favoriete filosoof Maarten
Boudry nog een derde behoudswet toegevoegd: de Wet van Behoud van Gezeik. Hij
bedoelt hiermee dat de onvrede die mensen hebben met hun leefomstandigheden
niet afneemt als die leefomstandigheden beter worden. Mensen die veel meer verdienen,
veel langer leven, veel meer vrije tijd hebben, etc. klagen net zoveel als hun
minder fortuinlijke medemens. Over de maatschappij, over de omstandigheden
waarin ze leven, over anderen. Met mij gaat het goed maar met de maatschappij
is het één
en al ellende is de gangbare opvatting.
Als we weer eens klagen over van alles wat er mis is -iedereen doet het op zijn tijd, ik ook- dan is het toch goed om je te realiseren hoe fortuinlijk we zijn om in deze tijd, in dit land te leven. Hoeveel slechter af we zouden zijn geweest, bijvoorbeeld wat betreft de gezondheidszorg, als we in de tijd van onze grootouders hadden geleefd, Of in bijna elk willekeurig ander land. Stop eens met het gezeik, wees dankbaar voor het hier en nu.
Als we weer eens klagen over van alles wat er mis is -iedereen doet het op zijn tijd, ik ook- dan is het toch goed om je te realiseren hoe fortuinlijk we zijn om in deze tijd, in dit land te leven. Hoeveel slechter af we zouden zijn geweest, bijvoorbeeld wat betreft de gezondheidszorg, als we in de tijd van onze grootouders hadden geleefd, Of in bijna elk willekeurig ander land. Stop eens met het gezeik, wees dankbaar voor het hier en nu.
Verandering
(Tijdens het lezen van dit blogje kunt u, als u zin
heeft, luisteren naar een toepasselijk muziekje: “Change”.)
Er zijn vele boeken geschreven en ontelbare cursussen gegeven over veranderprocessen. Meestal is er voor een verandering een externe aanleiding. De meeste mensen en ook de meeste organisaties willen maar het liefste doorgaan op de manier zoals men het altijd al heeft gedaan. Veranderen gaat meestal gepaard met pijn en frustratie.
Ik maakte pas zo’n noodzakelijke verandering mee. Ik was altijd heel tevreden met de manier waarop ik kon omgaan met mijn beperkte mobiliteit. Ik kan nog zelfstandig mijn auto en rolstoel gebruiken. Ik plaats mijn elektrische rolstoel met een liftje achter in mijn auto, ik kan naast mijn huis parkeren en vind altijd wel ergens een parkeerplekje in de buurt van mijn bestemming. De actieradius mijn rolstoel is altijd ruim voldoende. Kortom: een prima oplossing. Geen behoefte aan Regiotaxi en Valys. Totdat er zo’n vervelende externe aanleiding plaats vond waardoor ik moest veranderen: autopech. Mijn auto moest naar de garage, het was niet meteen duidelijk wat er aan de hand was en reparatie zal minstens een paar weken duren. En een ruilauto is in mijn geval natuurlijk geen optie. Weg mobiliteit.
Een mooie gelegenheid om me eens te oriënteren op mogelijke alternatieven. Regiotaxi, Valys, trein, bus, tram, metro. Over Regiotaxi en Valys kan ik kort zijn, heel mooi dat ze bestaan, heel mooi dat je ze kunt gebruiken als het niet anders kan, maar geen eerste keus. Prima bijvoorbeeld als het slecht weer is of als alternatieven te ingewikkeld zijn, maar normaal gesproken is het gebruik irritant en onbetrouwbaar vanwege de spreiding in de vertrektijd (plus of min een kwartier, afgezien nog van “vertragingen”) en de omwegen die de taxi vaak moet maken. Maar een prima voorziening als vangnet, begrijp me niet verkeerd. Goede informatie vindt u hier en hier.
Dat geldt ook voor Valys. Ik heb er nog weinig ervaring mee. Je hebt, als je ook met de trein kunt reizen, een budget van 700 kilometer per jaar. Voor de een meer dan genoeg, voor iemand anders erg weinig, afhankelijk van je situatie. Mooi dat er tegenwoordig gecombineerde trein/Valys reizen zijn te boeken. Ook weer: prima dat deze voorziening er is.
En dan het echte OV: bus, trein, tram, metro. Een doolhof. Bussen: ze hebben in het algemeen wel een mogelijkheid voor rolstoelgebruikers om in- en uit te rijden. Heel vreemd: meestal met een uitklapplank die door de chauffeur met de hand moet worden uitgeklapt. In het buitenland zie je vaker een uitschuifplank die automatisch is te bedienen. Waarom dat systeem in Nederland niet wordt gebruikt is een mysterie. Dat is overigens ook maar een kant van de zaak. De andere kant is het perron, de halteplaats, die moet voldoende hoog zijn. Je kunt dit nagaan op een website: haltescan. Ik moet twee haltes verderop rijden met mijn rolstoel om een goede bushalte te kunnen gebruiken. Geen probleem bij goed weer. Er valt dus nog een hoop te verbeteren aan de toegankelijkheid van bushaltes. Geen idee wie daarover gaat. Gemeenten? Provincie? In elk geval is het de overheid, niet de busmaatschappijen die het hier laat afweten. Maar verder heb ik redelijk goede ervaringen met het busvervoer, de chauffeurs zijn behulpzaam en vriendelijk. Ze stellen het op prijs als je bij het instappen aangeeft waar je wilt uitstappen. Maar wel een kwestie van een goede voorbereiding dus. En reis bij voorkeur buiten de spits.
Dan de trein. Helemaal een ronduit schandalige situatie dat nog niet alle treinen en alle stations toegankelijk zijn. Had best gekund met wat meer goede wil en investeringen. Een situatie die nog lang zal voortmodderen als er niet wat meer druk op de ketel komt. Er is een kaart van NS waar alle toegankelijke stations zijn aangegeven. Daar is ook reisassistentie. Te boeken via de NS-app of telefoon 030-2357822. Omslachtig, er moet een NS-er komen om een archaïsche oprijhelling voor je aan te slepen. Er zijn ook al Sprinters waar je zelfstandig met je rolstoel kunt inrijden. Maar dat geldt alleen voor de nieuwere modellen. En kom er maar eens achter welk model zal worden gebruikt. Waarschijnlijk weet 030-2357822 dat wel. Nog veel werk te verzetten dus bij de NS en ProRail.
Dan trams en metro. Allemaal toegankelijk volgens mijn informatie. Maar ik kan dat niet bevestigen, want ik heb er nog geen ervaring mee. Maar ik ben wel van plan om bij mijn komende bezoek aan het Erasmus MC mijn auto bij een eindpunt van de metro te parkeren (bijvoorbeeld Nesselande) en dan het laatste stukje de metro te nemen. Ben ik in een half uurtje bij het Erasmus voor de deur en hoef ik de peperdure parkeergarage niet te betalen. Of misschien ga ik wel helemaal een keer met bus, trein en metro. Een nieuw avontuur.
Er zijn vele boeken geschreven en ontelbare cursussen gegeven over veranderprocessen. Meestal is er voor een verandering een externe aanleiding. De meeste mensen en ook de meeste organisaties willen maar het liefste doorgaan op de manier zoals men het altijd al heeft gedaan. Veranderen gaat meestal gepaard met pijn en frustratie.
Ik maakte pas zo’n noodzakelijke verandering mee. Ik was altijd heel tevreden met de manier waarop ik kon omgaan met mijn beperkte mobiliteit. Ik kan nog zelfstandig mijn auto en rolstoel gebruiken. Ik plaats mijn elektrische rolstoel met een liftje achter in mijn auto, ik kan naast mijn huis parkeren en vind altijd wel ergens een parkeerplekje in de buurt van mijn bestemming. De actieradius mijn rolstoel is altijd ruim voldoende. Kortom: een prima oplossing. Geen behoefte aan Regiotaxi en Valys. Totdat er zo’n vervelende externe aanleiding plaats vond waardoor ik moest veranderen: autopech. Mijn auto moest naar de garage, het was niet meteen duidelijk wat er aan de hand was en reparatie zal minstens een paar weken duren. En een ruilauto is in mijn geval natuurlijk geen optie. Weg mobiliteit.
Een mooie gelegenheid om me eens te oriënteren op mogelijke alternatieven. Regiotaxi, Valys, trein, bus, tram, metro. Over Regiotaxi en Valys kan ik kort zijn, heel mooi dat ze bestaan, heel mooi dat je ze kunt gebruiken als het niet anders kan, maar geen eerste keus. Prima bijvoorbeeld als het slecht weer is of als alternatieven te ingewikkeld zijn, maar normaal gesproken is het gebruik irritant en onbetrouwbaar vanwege de spreiding in de vertrektijd (plus of min een kwartier, afgezien nog van “vertragingen”) en de omwegen die de taxi vaak moet maken. Maar een prima voorziening als vangnet, begrijp me niet verkeerd. Goede informatie vindt u hier en hier.
Dat geldt ook voor Valys. Ik heb er nog weinig ervaring mee. Je hebt, als je ook met de trein kunt reizen, een budget van 700 kilometer per jaar. Voor de een meer dan genoeg, voor iemand anders erg weinig, afhankelijk van je situatie. Mooi dat er tegenwoordig gecombineerde trein/Valys reizen zijn te boeken. Ook weer: prima dat deze voorziening er is.
En dan het echte OV: bus, trein, tram, metro. Een doolhof. Bussen: ze hebben in het algemeen wel een mogelijkheid voor rolstoelgebruikers om in- en uit te rijden. Heel vreemd: meestal met een uitklapplank die door de chauffeur met de hand moet worden uitgeklapt. In het buitenland zie je vaker een uitschuifplank die automatisch is te bedienen. Waarom dat systeem in Nederland niet wordt gebruikt is een mysterie. Dat is overigens ook maar een kant van de zaak. De andere kant is het perron, de halteplaats, die moet voldoende hoog zijn. Je kunt dit nagaan op een website: haltescan. Ik moet twee haltes verderop rijden met mijn rolstoel om een goede bushalte te kunnen gebruiken. Geen probleem bij goed weer. Er valt dus nog een hoop te verbeteren aan de toegankelijkheid van bushaltes. Geen idee wie daarover gaat. Gemeenten? Provincie? In elk geval is het de overheid, niet de busmaatschappijen die het hier laat afweten. Maar verder heb ik redelijk goede ervaringen met het busvervoer, de chauffeurs zijn behulpzaam en vriendelijk. Ze stellen het op prijs als je bij het instappen aangeeft waar je wilt uitstappen. Maar wel een kwestie van een goede voorbereiding dus. En reis bij voorkeur buiten de spits.
Dan de trein. Helemaal een ronduit schandalige situatie dat nog niet alle treinen en alle stations toegankelijk zijn. Had best gekund met wat meer goede wil en investeringen. Een situatie die nog lang zal voortmodderen als er niet wat meer druk op de ketel komt. Er is een kaart van NS waar alle toegankelijke stations zijn aangegeven. Daar is ook reisassistentie. Te boeken via de NS-app of telefoon 030-2357822. Omslachtig, er moet een NS-er komen om een archaïsche oprijhelling voor je aan te slepen. Er zijn ook al Sprinters waar je zelfstandig met je rolstoel kunt inrijden. Maar dat geldt alleen voor de nieuwere modellen. En kom er maar eens achter welk model zal worden gebruikt. Waarschijnlijk weet 030-2357822 dat wel. Nog veel werk te verzetten dus bij de NS en ProRail.
Dan trams en metro. Allemaal toegankelijk volgens mijn informatie. Maar ik kan dat niet bevestigen, want ik heb er nog geen ervaring mee. Maar ik ben wel van plan om bij mijn komende bezoek aan het Erasmus MC mijn auto bij een eindpunt van de metro te parkeren (bijvoorbeeld Nesselande) en dan het laatste stukje de metro te nemen. Ben ik in een half uurtje bij het Erasmus voor de deur en hoef ik de peperdure parkeergarage niet te betalen. Of misschien ga ik wel helemaal een keer met bus, trein en metro. Een nieuw avontuur.
Er is nog een onverwacht positieve kant aan mijn verlies van
mobiliteit. Normaal is mobiliteit voor iemand met een fysieke beperking iets
noodzakelijks. Het komt niet in je op om je te gaan verplaatsen als dat niet nuttig
of noodzakelijk is. Het kost behoorlijk wat moeite meestal, dus waarom zou je. Maar
het heeft wel tot gevolg dat je niet toe komt aan recreatief verplaatsen, zoals
niet-gehandicapten dat vaak doen: wandelen, fietstochtjes maken. En dat is
natuurlijk buitengewoon jammer. Afgezien van de fysieke activiteit zijn dingen
als wandelen en fietsen ook heel nuttig om je hoofd “leeg te maken”. Om even
niet te hoeven denken. Wat je natuurlijk toch wel doet, maar dan aan iets
anders dan aan nuttige, noodzakelijke dingen. Ik ben tijdens de periode van
mijn gedwongen beperkte mobiliteit maar eens een paar keer gaan “wandelen” met
mijn elektrische rolstoel. Me in het leger van recreatieve wandelaars en
fietsers gestort. Ging prima, mooie snelheid (twee keer zo snel als lopen, twee
keer zo langzaam als fietsen) en voldoende actieradius (40 km, vier uur
rijden). Je kunt lekker van je omgeving genieten langs onze prachtige fietspaden.
Ik ga het zeker veel vaker doen ook als mijn auto weer beschikbaar is. Geen
parkeerproblemen ook.
Confrontaties
Bijeenkomsten als de Spierziektendag (Veldhoven,
14 sept.), de Supportbeurs (Jaarbeurs
Utrecht, mei 2020?) of Rehacare
(Düsseldorf, 18-21 sept.) hebben voor mij altijd twee kanten. Je hoopt altijd om
er nieuwe, nuttige, actuele informatie op te doen, dat lukt meestal ook wel,
maar zulke gelegenheden zijn ook altijd rauwe confrontaties met je lotgenoten,
je gehandicapte medemens. In alle soorten en maten. Je krijgt voortdurend, als
je om je heen kijkt, inzicht in je eigen mogelijke toekomstsituaties. Waarbij
je je ook realiseert dat degenen met de meest ernstige problemen er niet zijn,
maar thuis of in een instelling zitten. Het leidt, bij mij althans, ook altijd
tot twijfel: wat zou, als je nog behoorlijk verder achteruit zou gaan, nog
acceptabel zijn? Het is lastig om in dit soort “wat als..” kwesties tot
concrete antwoorden te komen. Ik moet er werkelijk niet aan denken dat ik me
niet meer zelfstandig zou kunnen wassen, aankleden, naar het toilet gaan, etc.
Maar wat op dit moment onacceptabel lijkt kan misschien toch acceptabel worden
op het moment dat zo’n situatie werkelijk ontstaat. Je vindt waarschijnlijk
altijd wel een excuus om door te gaan.
Je moet daarom, vind ik, proberen te vermijden om anderen te beoordelen. Maar soms vraag ik me af, als ik iemand zie in een situatie die ik voor mezelf compleet onacceptabel zou vinden, wat de reden zou kunnen zijn om op die manier door te ploeteren. Ik wordt dan altijd heen en weer geslingerd tussen twee heel verschillende mogelijke motieven. Het zou angst kunnen zijn, gebrek aan moed om er uit te stappen. Angst om iets te doen wat niet mag volgens je levensovertuiging. Maar het zou ook precies het tegengestelde kunnen zijn: vechtlust, weigeren op te geven, verlangen om het laatste beetje er uit te persen.
Als ik weer eens iemand zie, waarbij ik alleen maar kan denken “waarom, waarom?” dwing ik me om te denken aan Stephen Hawkin, een Brits geleerde, zeg maar gerust genie, die ondanks een vrijwel volledige immobiliteit tot aan zijn dood actief bleef en waardevolle wetenschappelijke bijdragen bleef leveren. Zijn hoofd functioneerde nog prima. Of aan Michel Petrucciani die ondanks zeer ernstige fysieke beperkingen een subliem jazzpianist was. Hij was nog geen meter lang, woog maar dertig kilo en had chronisch pijn. Maar zijn hoofd en zijn handen deden het nog perfect.
Mijn leven is, voor anderen en voor de maatschappij, bij lange na niet zo waardevol. Dus moet ik, als de tijd komt, mijn eigen afwegingen maken. Ben benieuwd hoe die zullen uitpakken.
Je moet daarom, vind ik, proberen te vermijden om anderen te beoordelen. Maar soms vraag ik me af, als ik iemand zie in een situatie die ik voor mezelf compleet onacceptabel zou vinden, wat de reden zou kunnen zijn om op die manier door te ploeteren. Ik wordt dan altijd heen en weer geslingerd tussen twee heel verschillende mogelijke motieven. Het zou angst kunnen zijn, gebrek aan moed om er uit te stappen. Angst om iets te doen wat niet mag volgens je levensovertuiging. Maar het zou ook precies het tegengestelde kunnen zijn: vechtlust, weigeren op te geven, verlangen om het laatste beetje er uit te persen.
Als ik weer eens iemand zie, waarbij ik alleen maar kan denken “waarom, waarom?” dwing ik me om te denken aan Stephen Hawkin, een Brits geleerde, zeg maar gerust genie, die ondanks een vrijwel volledige immobiliteit tot aan zijn dood actief bleef en waardevolle wetenschappelijke bijdragen bleef leveren. Zijn hoofd functioneerde nog prima. Of aan Michel Petrucciani die ondanks zeer ernstige fysieke beperkingen een subliem jazzpianist was. Hij was nog geen meter lang, woog maar dertig kilo en had chronisch pijn. Maar zijn hoofd en zijn handen deden het nog perfect.
Mijn leven is, voor anderen en voor de maatschappij, bij lange na niet zo waardevol. Dus moet ik, als de tijd komt, mijn eigen afwegingen maken. Ben benieuwd hoe die zullen uitpakken.
Berlijn
Hoe doet u dat: uw handicap combineren met uw vakantie?
Misschien wel helemaal niet. Maar misschien ook zoekt u juist de grenzen op van
het mogelijke: rolstoel skiën, tandem parachutespringen, rolstoel bergwandelen,
etc. Aan mij niet besteed, ik vind de heisa die gepaard gaat met een zo
comfortabel mogelijke vakantie al meer dan genoeg. Zo mijd ik ook
vliegvakanties, teveel gedoe, te weinig profijt. Ik heb grote bewondering voor
mensen die vliegen met een handicap juist een interessante uitdaging vinden.
Onze vakanties gaan dus meestal naar een grote stad die met de auto bereikbaar is: Parijs, Londen, Berlijn, Barcelona, etc. De belangrijkste ingrediënten van zo’n vakantie: musea, terrasjes, restaurants. We hebben ook wel eens de trein overwogen, maar dat heeft toch teveel nadelen. Gesjouw met veel bagage, gedoe met assistentie bij in- en uitstappen, afhankelijkheid bij vervoer ter plaatse, etc. Toch maar liever met de auto zolang dat nog mogelijk is.
Deze zomer waren we naar Berlijn. Al jaren niet meer geweest, maar nog wel in onze herinnering als een heel aangename stad. Maar hoe zat het ook al weer met de toegankelijkheid? Maar even gegoogled. Dat lijkt best prima. Ik citeer:
“Voor minder validen is Berlijn een super stad om te bezoeken. De stad is zeer rolstoelvriendelijk, stoepen zijn vlak, breed en hebben vaak speciale heuveltjes in plaats van hoge afstappen” en ook
“Berlijn staat bekend om haar toegankelijke netwerk van openbaar vervoer, brede trottoirs en barrièrevrije treinstations, winkelcentra en musea”.
Dat zit wel goed, dus. Nou vergeet het maar. De auteurs van dit optimistische proza zijn vast niet zelf met een rolstoel door Berlijn getrokken. Superslecht is het ook weer niet, maar wel veel slechter dan de gemiddelde Nederlandse stad en niet te vergelijken met Barcelona, een voorbeeld in dit opzicht.
Het meest hinderlijke is wel dat de meeste winkels en restaurants niet rolstoeltoegankelijk zijn. Verder zijn de trottoirs meestal gemaakt van basaltkeien of van granietplaten met grote naden daartussen. Super oncomfortabel met een rolstoel. De op- en afritten van trottoir naar de weg, bijvoorbeeld bij oversteekplaatsen hebben niet zoals elders schuine afritten, maar hebben altijd een 5 à 10 cm hoge drempel. Waarom?
En dan het openbaar vervoer. Complex in zo’n grote stad. Je hebt de S-Bahn (grofmazige metro), de U-Bahn (fijnmaziger), de tram en de bus. In principe allemaal toegankelijk. De S-Bahn treinen kun je zelf binnenrijden. Maar af en toe niet, dan is het hoogteverschil tussen perron en treinvloer te groot. De U-Bahn is heel bijzonder. Je moet je dan opstellen bij de kop van de trein en aan de bestuurder aangeven dat je mee wilt. Hij stapt dan uit om je met een oprijplank te laten instappen. Je zegt waar je er weer uit wilt en hij stapt dan weer uit om je te assisteren. Trams hebben we niet gebruikt. Bij bussen gaat het net als hier, de chauffeur stapt uit om een oprijplank uit te klappen. Nu is het als nieuwkomer altijd lastig om uit te vogelen welke bus je kunt nemen. Hiervoor heb ik een prima tip: er is een app Moovit, waarmee je fantastisch je OV-reis kunt plannen. Beter nog dan Google Maps. Ook in Nederland te gebruiken.
Wel prima in Berlijn is dat je ook heel goed je auto kunt gebruiken, rijden en parkeren gaat relatief goed. Heel anders dan bijvoorbeeld in Londen, waar zowel rijden als parkeren vrijwel onmogelijk is. In Barcelona gaat rijden prima maar is parkeren onmogelijk en in Parijs is het allebei lastig, maar niet onmogelijk.
Maar alles is relatief, het zijn allemaal tekortkomingen waarmee valt te leven. Natuurlijk, het is vervelend als je een restaurant niet binnenkomt dat je door vrienden is aangeraden. Of dat je buiten op je vrouw moet wachten als ze een winkeltje wil bekijken dat ze echt moet zien. Of dat je een metrostation verderop moet uitstappen en weer teruglopen omdat het perron onneembaar is. Of dat je volkomen geschud bent na een stuk kinderkopjes trottoir. Of als een wandelpad na een kilometer doodloopt tegen een trap zodat je terug moet. Maar dat mag allemaal de pret niet drukken. Berlijn is een fantastische stad en je kunt er een fantastische vakantie doorbrengen. Wat we hebben gedaan. Alleen niet super rolstoelvriendelijk zoals werd beweerd.
Bovendien: Berlijn is van heel ver gekomen. Na de oorlog lag de hele stad in puin. Dertig jaar geleden was de stad nog in tweeën verdeeld door een muur. Logisch dat bij de wederopbouw toegankelijkheid niet de allereerste prioriteit was. Als je, via films en tentoonstellingen, terugkijkt naar en kennis neemt van die perioden kun je alleen diep medelijden hebben met Berlijnse gehandicapten van toen. Leven tussen de puinhopen of in een Oost-Berlijns woonpakhuis zonder lift. Het moet een hel zijn geweest. Onze problemen zijn luxe problemen. Klagen is luxe, ergernis is verwendheid. Berlijn is fantastisch. Onze vakantie was fantastisch. We zijn geluksvogels. Relatief natuurlijk.
Onnadenkendheid
Veel hobbels die je als gehandicapte moet nemen zijn niet
het gevolg van onwil of onkunde maar van pure onnadenkendheid. Van desinteresse
om zich in de situatie van een gehandicapte te verplaatsen.
Meestal bel ik van te voren naar een restaurant of een andere gelegenheid of ze rolstoeltoegankelijk zijn. Soms krijg je dan totaal verkeerde informatie omdat iemand zich niet goed kan voorstellen wat zo’n toegankelijkheid inhoudt. Dan blijkt er toch een hoge drempel of trap te zijn. Het gekste wat ik in dat op dat opzicht eens meemaakte was dat een restaurant aangaf toegankelijk te zijn “omdat ze een lift hadden” maar waar de ingang alleen maar via een meters hoge trap bereikbaar was. Of het hotel waarbij je alleen via een achteringang, de keuken en een dienstlift je kamer kon bereiken. Rolstoeltoegankelijk stond er op de website. Of het Belgische wegrestaurant waar je vanaf de gehandicaptenparkeerplaatsen de ingang alleen maar kon bereiken via een hoge stoeprand. Nergens een oprit. Dat lag aan de gemeente zeiden ze bij het restaurant, daar konden ze niets aan doen.
Meestal bel ik van te voren naar een restaurant of een andere gelegenheid of ze rolstoeltoegankelijk zijn. Soms krijg je dan totaal verkeerde informatie omdat iemand zich niet goed kan voorstellen wat zo’n toegankelijkheid inhoudt. Dan blijkt er toch een hoge drempel of trap te zijn. Het gekste wat ik in dat op dat opzicht eens meemaakte was dat een restaurant aangaf toegankelijk te zijn “omdat ze een lift hadden” maar waar de ingang alleen maar via een meters hoge trap bereikbaar was. Of het hotel waarbij je alleen via een achteringang, de keuken en een dienstlift je kamer kon bereiken. Rolstoeltoegankelijk stond er op de website. Of het Belgische wegrestaurant waar je vanaf de gehandicaptenparkeerplaatsen de ingang alleen maar kon bereiken via een hoge stoeprand. Nergens een oprit. Dat lag aan de gemeente zeiden ze bij het restaurant, daar konden ze niets aan doen.
Ik kom regelmatig in het Erasmus MC. Helaas, want je komt liever niet in een ziekenhuis. Maar gelukkig ook, want het Erasmus is een prima ziekenhuis. Prima faciliteiten, kundige artsen, vriendelijk personeel. Wel jammer van de hoge parkeertarieven, maar dat is elders meestal ook zo. Mooi nieuw gebouw ook. Vervelend dat je zulke grote afstanden moet afleggen, maar ook dat is in veel andere ziekenhuizen hetzelfde en trouwens, ik heb er als rolstoelgebruiker weinig last van. Maar moeilijk lopende patiënten natuurlijk wel. Heel goed daarom dat in het Erasmus MC deze minder mobiele patiënten met golfkarretjes, bestuurd door vrijwilligers, kunnen worden vervoerd. Maar wat jammer dat daarbij weer niet erg goed is nagedacht. De golfkarretjes hebben een heel erg hoge instap. Of opstap zo u wilt. Een groot deel van alle minder mobiele patiënten kan daardoor geen gebruik van deze service maken. Terwijl dit toch simpel met een eenvoudige technische aanpassing zou zijn op te lossen.
Nog zo iets, niet alleen in het Erasmus, maar ook daar zijn alle gehandicaptentoiletten zo laag opgehangen dat veel gehandicapten, waaronder ik, er zonder assistentie geen gebruik van kunnen maken omdat ze, ondanks de steunen, niet zelfstandig weer kunnen opstaan. Terwijl de toiletten voor hetzelfde geld ook een stukje hoger zouden kunnen worden gemonteerd, het zijn meestal hangtoiletten. Simpelweg gemakzucht om ergens goed over na te denken.
Voor een laatste voorbeeld moet ik een beroep doen op uw vermogen om iets te visualiseren. Stel u wilt met een rolstoel een gehandicaptentoilet binnenrijden. U doet de deur open. Om de deur weer achter u dicht te kunnen doen rijdt u vervolgens achteruit het toilet binnen. Probleem: als u de deur weer dicht zou willen trekken stuit deze tegen uw rolstoel. Als u verder achteruit rijdt kunt u niet meer bij de klink, uw armen zijn te kort. Kortom, u heeft assistentie nodig om van het toilet gebruik te kunnen maken. Wat zou dit gemakkelijk zijn op te lossen. Met een simpel touwtje of een handgreep zou je de deur achter je dicht kunnen trekken. Heeft niemand ooit aan gedacht omdat geen enkele architect zich in de situatie van een rolstoelgebruiker heeft verplaatst. Onnadenkendheid heerst alom.
Risico’s
Mijn grootvader van vaderskant was een zeer eigenzinnig
mens. Had opvattingen die soms totaal van zijn omgeving verschilden omdat hij
ergens zijn eigen mening over had ontwikkeld. Zo verbood hij bijvoorbeeld zijn
zonen (hij had er zeven) om te leren zwemmen. Want, zo redeneerde hij, mensen
die kunnen zwemmen maken een grotere kans om te verdrinken dan mensen die niet
kunnen zwemmen. Klopt als een bus volgens mij, zwemmers nemen vaak risico’s en
niet-zwemmers mijden water als de pest.
Ik heb zijn eigengereide logica niet gevolgd. Mijn twee zonen kunnen prima zwemmen en wij hebben ze daarbij gestimuleerd. De oudste heeft zelfs een keer de Bosporus over gezwommen. Niet zonder risico, dus mijn grootvader had zeker gelijk. Maar niet alles in het leven is met logica op te lossen. Als een van mijn zonen zou verdrinken ondanks het feit ze goed kunnen zwemmen, zou dat de rest van leven ruïneren. Maar als hij zou verdrinken omdat wij hem niet hadden leren zwemmen zou ik geen minuut langer willen leven. Mijn constante zelfverwijt zou ondragelijk zijn.
Ik heb zijn eigengereide logica niet gevolgd. Mijn twee zonen kunnen prima zwemmen en wij hebben ze daarbij gestimuleerd. De oudste heeft zelfs een keer de Bosporus over gezwommen. Niet zonder risico, dus mijn grootvader had zeker gelijk. Maar niet alles in het leven is met logica op te lossen. Als een van mijn zonen zou verdrinken ondanks het feit ze goed kunnen zwemmen, zou dat de rest van leven ruïneren. Maar als hij zou verdrinken omdat wij hem niet hadden leren zwemmen zou ik geen minuut langer willen leven. Mijn constante zelfverwijt zou ondragelijk zijn.
Wij, gehandicapten, lopen in sommige opzichten door onze beperkte mobiliteit wat meer risico’s op ongelukken dan onze meer mobiele medemens. Denk maar eens aan de borden bij alle liften: “Bij brand kunt u geen gebruik van de lift maken”. Mooi, maar hoe kom ik dan beneden? Wachten op hulp?
Maar, eerlijk gezegd, zijn er weinig van dat soort risico’s. Door onze handicap ontlopen we er veel meer. We hoeven niet bang te zijn om met onze snelle e-bike over de kop te gaan of te worden aangereden. De kans op sportblessures is klein. We lopen ook weinig risico om van de ladder te vallen bij de schilderbeurt van het huis. Of van de keukentrap bij het ophangen van een schilderij. Of een verwonding op te lopen bij hobby of klus. Of een hartaanval te krijgen bij een bovenmatige sportinspanning. Of de giek tegen ons hoofd te krijgen bij het zeilen. Of uit te glijden en in een ravijn te vallen bij een bergwandeling. Of versleten knieën oplopen omdat we zo nodig moeten trainen voor de zoveelste vierdaagse.
Kortom, het risico op ongevallen is voor ons gehandicapten een stuk lager dan voor onze actieve, sportieve, vitale medemens. Een geluk bij een ongeluk. Elk nadeel hep z’n voordeel.
Dat mag dan wel zo zijn, maar wat zou ik er niet voor over hebben om al deze risico’s wel te kunnen lopen. Deze logica kan me gestolen worden.
Jomanda
2.0
Een paar weken geleden was ik bij een bijeenkomst van onze
vereniging met Energie als thema. Ik ben niet zo erg geschikt voor dit soort
bijeenkomsten. Bijeenkomsten die inzoomen op de secundaire aspecten van onze
ziekten, zoals vermoeidheid, pijn, voeding/diëtiek, etc. Belangrijke zaken
natuurlijk, voor de een wat meer dan voor de ander. Bijzaken is niet het goede
woord, maar toch ondergeschikt aan de ziekte zelf. Ik kom meestal terug van
zo’n bijeenkomst met het gevoel dat ik weinig heb opgestoken. Veel open deur
mededelingen en gezond verstand conclusies. Het zal ongetwijfeld vooral aan
mezelf liggen. Toch heb ik bijna nooit spijt dat ik naar zo’n soort bijeenkomst
ben geweest. Er gebeurt altijd wel iets dat je aan het denken zet. Of je hebt
een ontmoeting of een gesprek dat interessant of nuttig is.
Wat ik bij de energie-bijeenkomst vooral miste was het mentale aspect er van. De inleider – die op dit onderwerp was gepromoveerd- leek er wel een beetje van uit te gaan dat vermoeidheid een meetbaar, een kwantificeerbaar fenomeen is. Volgens mij speelt je mentale instelling een even grote rol. Je hebt fysieke en psychische energie. Een ingewikkelde wisselwerking. Beide ongeveer even belangrijk denk ik. Bij de rondvraag na de inleiding maakte ik daar een opmerking over. De inleider was het wel met me eens, maar haar onderzoek had toch duidelijk een andere invalshoek.
Vanwege die opmerking werd ik na inleiding, in afwachting van het verdere programma, aangesproken door een drietal bezoekers dat zich in de wandelgangen een beetje had afgezonderd. Ze waren het met me eens, sterker nog, ze vonden dat het psychische aspect van een ziekte het belangrijkste aspect was. Ik begon me al virtueel op mijn hoofd te krabben.
Het drietal bestond uit een zeer aantrekkelijke jongedame en twee mannen. De onderlinge relatie onduidelijk. Toen ik er naar vroeg werd er om heen gedraaid, maar het leek me duidelijk een soort adviseur-client relatie. Alle kwakzalver registers werden een voor een opengetrokken. Het nut van ontgiften, de giftige invloed van suiker, de verwoestende werking van alle conventionele “chemische” medicijnen van de verderfelijke farmaceutische industrie, etc. Maar vooral: dat je geest niet alleen het verloop van je ziekte kan beïnvloeden, maar dat die ook een genezende werking kan hebben. Misschien had ik me daarna met een vriendelijke verontschuldigende opmerking moeten verwijderen van deze surrogaat Jomanda met haar twee volgelingen. Goeroe en discipelen.
Ik probeerde nog eens uit te leggen dat ik wel vind dat je mentale gesteldheid een grote invloed kan hebben op het verloop van je ziekte, bijvoorbeeld door de energie op te brengen om actief te blijven, om de discipline op te brengen om je aan een dieet te houden, kortom om de moed er in te houden, maar dat dat nog iets heel anders is dan een genezende werking van je psyche te verwachten. Als je kanker hebt kun je de tumor echt niet weg mediteren. Als je een metabole spierziekte hebt kun je je stofwisseling echt niet spiritueel repareren. Het was een nutteloze poging. Gelovigen zijn nu eenmaal niet echt voor tegenargumenten ontvankelijk.
Kenmerkend is ook het vijandbeeld dat door aanhangers van dit soort kwakzalversektes wordt geschilderd. De hele conventionele medische wetenschap deugt niet. Alle producten van de farmaceutische industrie zijn verderfelijk. Het kan er bij de meeste alternatieve gelovigen niet in dat als je de wetenschappelijke benadering van de medische wetenschap de enig juiste benadering vindt, je toch ook heel kritisch kunt zijn tegenover veel dubieuze praktijken hierbij. En als je tegen kwakzalverpraktijken bent krijg je meteen het verwijt te heulen met de kwaadaardige farmaceutische industrie.
Het is lastig om uit te leggen dat de farmaceutische industrie niet onze vijand is, maar ook niet onze vriend, daarvoor is ze te onbetrouwbaar. Meer een klusjesman die je goed in de gaten moet houden omdat hij sjoemelt, inhalig is, de kantjes er af loopt, je bedondert als je niet oplet en voornamelijk op eigen belang uit is. Maar wel nuttig en zelfs onmisbaar.
Maar dat soort argumenten waren niet besteed aan de mooie Jomanda 2.0. Daarvoor zat ze veel te veel in haar eigen bubbel. Samen met haar twee volgelingen. Ik hoop niet dat haar zendingstocht binnen onze vereniging zal aanslaan. Ik denk van niet, maar je weet maar nooit.
PS: Als u zich nog eens wat meer in deze problematiek wilt verdiepen, kan ik de boeken van de
Britse arts Ben Goldacre aanraden: Bad Science (vertaald als Wetenschap of
kwakzalverij) en Bad Pharma (vertaald als Foute Farma). Een grote weerzin tegen
kwakzalverij, maar ook zeer kritisch naar zowel de medische wetenschap als de
farmaceutische industrie.



Geen opmerkingen:
Een reactie posten