Lucht
Een
paar blogjes geleden schreef Hayat een stukje over haar nieuwe hoestmachine. Heel
informatief en persoonlijk. Ze heeft gelijk met haar veronderstelling dat de
meeste mensen nog nooit van een hoestmachine hebben gehoord. Ik in elk geval niet,
terwijl ik toch al minstens een jaar of vijftien “client” van het Centrum voor
Thuisbeademing (CTB) in Utrecht ben.
Mijn veronderstelling was, dat als je longfunctie zo slecht wordt dat een
ademhalingsapparaat met een neusmasker niet meer voldoet, dat dan alleen
beademing via een tracheostoma nog in aanmerking komt. Een zogenaamde invasieve
beademing via een buisje in keel en luchtweg. Dat is een wel heel
rigoureuze laatste optie. Heel goed om te weten dat dat mogelijk nog is uit te
stellen of te voorkomen met een hoestmachine.
Ik gebruik al een aantal jaren een Vivo 40 met een neusmasker, een prima apparaat waaraan ik helemaal ben
gewend. Goed mee te nemen op vakantie ook. Tot mijn grote geluk -afkloppen- heb
ik in het algemeen erg weinig problemen met luchtwegontstekingen, laat staan
een echte longontsteking. Ongeveer twee jaar geleden kreeg ik wel zo’n
vervelende verkoudheid die overging in een luchtwegontsteking, waardoor ik de
hele dag bezig was om te proberen slijm op te hoesten. Ik lag de hele dag aan
mijn Vivo. Gelukkig was ik er binnen een paar dagen weer van af met de antibiotica
die ik van mijn huisarts kreeg.
Ik ben na dat incident wel gaan airstacken omdat ik me
realiseerde dat ik daarmee mogelijk veel beter slijm kon gaan ophoesten als dat
weer eens nodig zou zijn. Airstacken is, simpel
gezegd, je longen opblazen met een ballon, waarin je met je hand knijpt.
Afgezien van het beter slijm kunnen ophoesten heeft regelmatig gebruik van de
airstack nog meer positieve effecten: de borstkas wordt groter en soepeler en
de longblaasjes gaan beter functioneren.
Ik gebruik
de airstack dus sinds die laatste luchtwegontsteking dagelijks, gewoon een keer
of vijf je longen oppompen na het tandenpoetsen. De airstack kreeg ik van het
CTB.
Naast het airstacken doe ik nog een oefening. Ik train het inademen met een IMT Threshold apparaat. Ook na het
tandenpoetsen elke ochtend en avond. Een IMT Threshold kun je zelf kopen voor
ongeveer €25.
Deze twee oefeningen bevallen prima. Natuurlijk is het geen wetenschappelijk
bewijs (n=1) maar sinds ik de oefeningen doe blijkt mijn longfunctie te zijn
verbeterd bij mijn halfjaarlijkse controle bij het Erasmus MC. Aanraders dus
wat mij betreft. Baat het niet dan schaadt het niet. Of liever: het baat zeer
waarschijnlijk wel en het schaadt vrijwel zeker niet.
Defensief leven
De leukere dingen in je leven, als je er zo achteraf op
terugkijkt, zijn toch wel de spontane, onverwachte, totaal ongeplande dingen.
En dan bedoel ik niet zozeer de dingen die je plotseling overkomen, maar de
dingen die gebeuren als gevolg van plotselinge beslissingen.
Je besluit de volgende dag op vakantie te gaan omdat je een lift naar Rome kunt
krijgen. Je besluit niet in Wenen uit te stappen maar door te reizen naar Praag
omdat je in de trein sjans krijgt met een reisgenote. Je besluit zonder
daarover goed na te denken ontslag te nemen na een klein incidentje. Je gaat
toch maar eens terug meppen als je voor de zoveelste keer wordt lastig gevallen
door een pestkop. Je hebt ineens geen zin om te werken en gaat naar de
bioscoop. Enzovoort, enzovoort.
Van minstens de helft van al die veel te abrupt genomen beslissingen krijg je
achteraf spijt. Maar toch, ondanks dat, had je ze, als fenomeen, niet willen
missen. Ze waren de krenten in de pap van je anders zo voorspelbare bestaan. Je
koestert die spontane, ongeplande dingen als cadeautjes, ook al vielen ze na
het uitpakken soms erg tegen.
Hoe anders wordt je leven in dat opzicht als je met een fysieke
handicap moet leren leven. Weg zijn de mogelijkheden voor spontane
uitspattingen. Alles moet worden gepland en beoordeeld op haalbaarheid.
Risicomanagement. Is die conferentie toegankelijk? Kan ik in de buurt parkeren?
Is er ergens een toegankelijk toilet? Zijn er stoelen waaruit ik weer kan
opstaan? Kan ik mijn beademingsapparaat meenemen in het vliegtuig? Enzovoort,
enzovoort.
Je leven wordt beheerst door het inschatten van mogelijkheden en
onmogelijkheden. Nadat je een paar keer hard je neus hebt gestoten probeer je
de volgende keren die zulke botsingen te vermijden. Niet meer proberen om nog
een stuk te lopen, hoewel je dat eigenlijk nog wel zou kunnen, om te vermijden
dat je nog eens valt en dan niet meer zelf kunt opstaan. Je gaat hoe langer hoe
meer defensief leven. Bijvoorbeeld door te zorgen dat je altijd, maar dan
werkelijk ook altijd als je alleen bent je mobiele telefoon bij je hebt. Want
de enige constante factor bij zo’n valpartij is dat hij altijd onverwacht komt.
Een onderdeel van je defensiestrategie is het bedenken van listen om je mogelijkheden
uit te breiden. Zorgen voor slimme hulpmiddelen en goede informatie. Het is
altijd weer een kleine overwinning om weer iets te kunnen waarvan je inmiddels
dacht dat het niet meer mogelijk was. Een klein voorbeeldje: op vakantie maar
ook bij familiebezoek en bezoek aan vrienden zijn toiletfaciliteiten altijd een
heikel punt. “Kom je dit jaar Oud en Nieuw bij ons vieren?” Nee, sorry (ik zal
maar niet zeggen waarom niet). Ook al is er ergens een gehandicaptentoilet,
deze is heel vaak slecht bruikbaar: te laag, geen goede opdruksteunen, etc.
Mijn verdedigingstactiek: een opvouwbaar toiletframe. Kun je over elk
willekeurig toilet heen zetten. Makkelijk mee te nemen in de auto in een grote wastas
en het maakt je onderweg volledig onafhankelijk van de toestand van toiletten in
wegrestaurants, hotels of waar dan ook. Wel duur (€165) maar ik heb er ook eentje
gevonden voor de helft van de prijs. Nu nog een slimme mogelijkheid bedenken om
te kunnen opstaan uit lage hotelbedden en ik ben nog weer een stuk vrijer om te
gaan en staan waar ik wil. Ik werk er aan, ik moet nog iets verzinnen, maar ik
heb al een ideetje.
Even iets anders
Het nieuws, wat zeg ik, ons hele leven wordt in deze
tijd beheerst door Corona. Onze kleinkinderen zullen waarschijnlijk ooit de
verwensing “krijg de krona” uitspreken in plaats van “krijg de klere”.
Natuurlijk ben ik, net als u, zeer ongerust. Niet bang, maar realistisch. Mocht
ik, ondanks mijn isolement en voorzorg, Corona oplopen, dan is er een goede
kans dat dit mijn laatste blogje is. Genoeg hierover, we worden toch al zo
overspoeld door het pandemische nieuws dat we er bijna in verzuipen.
Over iets heel anders dan maar, al kost dat moeite. Mijn elektrische rolstoel
is defect. Hield er plotseling tijdens een lange rit mee op. Bijna voorover op
mijn snufferd gegaan, net niet gelukkig. Vreemd, want het ding is nog geen jaar
oud. Een monteur van mijn leverancier M te W er bij geroepen. Het lag aan de
accu volgens hem. Vreemd want hij laadde perfect op en hield het dan tientallen
kilometers vol en de verklikker gaf aan dat hij was opgeladen. Maar goed, er
werd een nieuwe accu geïnstalleerd. Volgende dag een testritje. Na een paar
kilometer weer hetzelfde, weer bijna op mijn kanis. Opnieuw gebeld naar M. Volgens
hen zou het nu aan de koolborstels liggen. Mijn reactie was weer verbazing. Hoe
weten ze dat vanaf die afstand en waarom zouden koolborstels binnen een jaar
zijn versleten en waarom zit er überhaupt een ouderwetse elektromotor met
koolborstels in een rolstoel? M: we gaan nieuwe koolborstels bestellen en halen
de stoel daarna bij u op. Ik: waarom niet meteen dan kunt u bekijken of het
werkelijk aan de koolborstels ligt. Als dat niet zo is zijn we weer onnodig
twee weken verder. M: nee, zo werken we hier niet. Na twee weken. M: de
koolborstels zijn binnen, morgen sturen we een monteur. Ik: maar de stoel zou
worden opgehaald omdat de reparatie niet hier kon gebeuren. M: Oh, dat staat
hier niet genoteerd, maar u heeft gelijk de stoel wordt over een paar dagen
gehaald en dan de volgende dag teruggebracht. M (na twee dagen): u had gelijk
meneer, het lag niet aan de koolborstels, we moeten nu twee nieuwe motoren
bestellen. Als u geluk heeft zijn die binnen twee weken binnen. Als u pech
heeft bedoelde hij, kunt u wachten tot st. juttemis, want het vrachtverkeer
ligt stil. Ik ben nog in afwachting.
Wat een klaagverhaal zult u denken, is er geen grotere ellende in de wereld?
Natuurlijk, u heeft gelijk, het is lastig om in deze tijd zonder rolstoel te
zitten maar het is klein bier vergeleken met wat ons verder overkomt. Maar het
is geen incident, ik had ook nog wel een groot aantal andere horrorverhalen
kunnen vertellen. Zo wacht mijn zus bij dezelfde firma M al meer dan een jaar
op een nieuwe rolstoel die maar niet komt door pure laksheid van die firma en
de gemeente.
Mijn persoonlijk ongenoegen en ongemak is dus het punt niet, mijn punt is dat
alle hulpmiddelenfirma’s die ik ken tot de allerslechtst functionerende
bedrijven in Nederland behoren. Ik ken ze na een jaar of vijftien bijna
allemaal. Ze zijn niet allemaal even slecht, maar geen enkele functioneert op
een manier zoals je dat van een normaal bedrijf, zeg een garage of een
installatiebedrijf, gewend bent en zou mogen verwachten. Er zijn dan ook
massaal klachten over dit soort bedrijven. Er is pas weer een heel grote (HMC)
failliet gegaan en ik vermoed dat er binnen een paar jaar nog wel enkele zullen
volgen. Ik heb het wel eens vergeleken met warenhuizen vroeger in Oost-Europa.
Als je daar kwam was er altijd veel meer personeel dan klanten, maar ze waren totaal
niet geïnteresseerd en aanspreekbaar en je moest altijd drie verschillende
bonnetjes halen en laten afstempelen voordat je het gekochte kon meenemen. Een zelfde
gevoel kreeg ik vaak als ik een vestiging van een hulpmiddelenfirma bezocht.
Er zijn twee fundamentele oorzaken voor het disfunctioneren van deze bedrijven.
1) Het zijn geen normale commerciële bedrijven. Hun klanten hebben in het
algemeen geen keus. Zelfs als ze hun hulpmiddel via een PGB aanschaffen hebben
gemeenten een sterke voorkeur voor hun “vaste” leverancier en zullen ze een
andere ontmoedigen. Zoals ze een aanschaf via een PGB sowieso ontmoedigen.
Klanten kunnen dus niet weglopen zoals ze wel naar een ander garage of
installateur kunnen gaan. Funest. Illustratief is ook het grote verschil in
prijs, klantvriendelijkheid en service met gewone commerciële bedrijven (zoals
bijvoorbeeld TomZorg, Breukelen) als het gaat om hulpmiddelen die normaal niet
via de gemeente worden verstrekt.
2) Deze bedrijven moeten hun contract met een gemeente verwerven via een
aanbesteding. Gemeenten hebben natuurlijk de neiging om het contract te gunnen
aan de laagst biedende. Vaak een bedrijf dat een beetje onder de prijs gaat
zitten omdat ze te maken hebben met een teruglopende omzet. Een zichzelf
versterkende neerwaartse spiraal. Hetzelfde verschijnsel treedt op bij zieken-
en gehandicaptenvervoer, regiotaxi’s etc. Klanten hebben geen poot om op te
staan, ze kunnen alleen maar klagen. Wat ze ook veelvuldig doen. Gemeenten
kunnen, bij al te grote excessen, bij een volgende contractperiode een andere
leverancier nemen. Het probleem is alleen dat die vaak niet veel beter is.
Op de lange duur zullen deze problemen zich wel oplossen, denk ik. Er zullen
best nog wat bedrijven failliet gaan. Koude sanering. Gemeenten zullen zich
realiseren dat de laagste prijs niet altijd de beste oplossing is. Meer mensen
zullen hun hulpmiddel via een PGB gaan aanschaffen en op die manier bij betere
bedrijven terecht komen. Beter georganiseerde en efficiëntere bedrijven die
hulpmiddelen tegen een lagere prijs kunnen aanbieden. Ik ken bijvoorbeeld een
Duits bedrijf Rolliservice, net over de grens bij Venlo, waar (elektrische)
rolstoelen ongeveer de helft kosten van wat ze hier bij de Nederlandse
contractfirma’s kosten.
Maar dat alles zal nog wel even duren. Hopelijk maken we het nog mee.
Bliksems
Het is nu al
weer ruim een jaar geleden dat de wereld, waarschijnlijk als gevolg van de
veranderende klimaatomstandigheden werd getroffen door de zogenaamde
bliksemcrisis. Een bliksempandemie. Alleen al in Nederland duizenden
blikseminslagen per dag. Zelfs bij heldere hemel. Waarbij het vreemde, het
onverklaarbare was dat relatief veel mensen werden getroffen, aanvankelijk
honderden per dag. Ook gebouwen, bomen, een enkele koe, maar vooral mensen. Het
duurde even voordat men het goed in de gaten kreeg, maar vooral lange mensen
werden het slachtoffer. Kinderen vrijwel niet en ook mensen beneden de 1,60
liepen veel minder risico, maar mensen boven de 1,90 behoorden tot de zeer
kwetsbare, risicovolle groep. Ze durfden nauwelijks hun huis meer uit en dat
werd ze ook ten stelligste afgeraden. Gelukkig nam in de loop van de tijd de frequentie
van de blikseminslagen langzaam af. Na een bijna volledige lockdown (iedereen
de hele dag binnen blijven, ook ’s nachts, juist dan waren er de meest
verraderlijke schichten) durfden sommige mensen, vooral het kortere deel van de
bevolking weer naar buiten. Als het tenminste niet regende. De meesten met een
antistatische paraplu, rubberen zolen en isolerende handschoenen. Kinderen mochten
weer vrij buiten spelen als ze tenminste niet op hoge speeltoestellen of in
bomen zouden klimmen. Gelukkig konden veel bijeenkomsten binnen zoals
concerten, theatervoorstellingen gewoon doorgaan, weliswaar met veel minder
publiek omdat veel mensen nog niet durfden te komen, maar alle
buitenmanifestaties (sportwedstrijden, festivals, carnaval, koningsdag, etc.)
bleven nog lang taboe.
Omdat eigenlijk geen enkele beschermende maatregel effectief leek te zijn
gingen mensen allerlei dingen bedenken. Paraplu’s met aluminiumfolie bedekt,
insmeren met zogenaamde isolerende gel, vijf centimeter dikke zolen, en wat al
niet. Alles zonder veel bewijs voor de effectiviteit.
Toen duidelijk werd dat voornamelijk zeer lange mensen werden getroffen kwam er
een brede discussie op gang om alle maatschappelijke activiteiten maar weer
zoveel mogelijk te normaliseren. Lange mensen moesten maar binnen blijven, de
rest kon weer naar buiten. Er zou dan nog wel hier en daar een slachtoffer
vallen, dat was onvermijdelijke collateral damage. De actiegroep 190+
protesteerde hier hevig tegen. Waarom moesten 190-plussers van het normale
maatschappelijke verkeer worden uitgesloten? Een compromis werd bereikt.
Iedereen boven de 1,90 kreeg een uitkering, zonder voorwaarden vooraf. En
korting op taxivervoer. Later werd dit, om economische redenen beperkt tot
200-plussers. Intussen werden veel gebieden in de buitenlucht, zoals
winkelcentra, busstations en parkeerplaatsen van beschermende daken voorzien. Een
profijtelijke business voor bouwfirma’s.
Het onderzoek naar de oorzaak van de bliksempandemie draaide intussen op volle
toeren. Zowel naar de meteorologische oorzaak als naar het fenomeen dat vooral mensen
werden getroffen. Een plausibele theorie was dat het samenhing met een
zonnestorm. Maar dit bleek niet waarschijnlijk, er was weliswaar een
zonnestorm, maar deze was niet intensiever dan wat veel vaker was opgetreden.
Er moest dus nog tenminste een additionele oorzaak zijn. Sommige mensen zochten
deze in het 5G netwerk, anderen in de vele satellieten die rond de aarde
zweven, weer anderen in de CO2 toename. Geen enkele van deze
hypothesen kon met metingen of gegevens aannemelijk worden gemaakt.
Nu, ruim een jaar later, is de maatschappij weer grotendeels op gang gekomen.
Af en toe valt er nog wel een slachtoffer, maar niet meer dan een 10 Ã 20 per dag. Meestal 190-plussers die toch niet binnen konden
blijven en het risico maar namen.
Wetenschappers hebben ook nog geen oorzaak ontdekt van de bijzondere
kwetsbaarheid van mensen, laat staan van een bescherming. Er werd wel iets
ontwikkeld wat redelijk effectief lijkt te zijn, een helm die microgolven
uitzendt. Vrijwel alle lange mensen lopen er nu mee. Wel lastig af en toe, je
moet zo’n ding steeds opladen en het is geen gezicht. De dapperste lange mensen
mijden ze inmiddels en accepteren het risico dat ze lopen. Ze blijven helaas de
meest kwetsbare groep. Natuurlijk is het bliksemrisico niet het enige risico
dat een mens loopt, we moeten de pakweg vijftien bliksemslachtoffers per dag
wel het in perspectief zien van andere doodsoorzaken. Kanker, hartfalen, long-
en hersenaandoeningen en nog veel andere ziekten maken veel meer slachtoffers. Toch
bekijkt men bliksem als doodsoorzaak nog wel als iets bijzonders, als iets
onnatuurlijks. En er heeft zich ook een hele bliksemindustrie ontwikkeld.
Installateurs van bliksemafleiders, bedrijven die overkappingen construeren van
kippengaas voor tuinen, parken, parkeerterreinen, winkelstraten, etc. Zoveel
investeringen worden niet gedaan voor de preventie van andere doodsoorzaken.
Het lijkt
wel of in ieder mensenleven, waar ook ter wereld, tenminste één grote ramp optreedt. Een oorlog, aardbeving, overstroming,
vulkaanuitbarsting, tsunami, orkaan, natuurbrand, kernramp, hongersnood, pandemie,
uitzichtloze armoede, een dictator van het kaliber Hitler, Stalin, Mao, Pol Pot,
Kim Jung Il. Er zijn heel veel verschillende rampen die een mens kunnen
overkomen. We kunnen niet kiezen. Maar stel dat we dat wel zouden kunnen. Dat
we ergens aan het begin van ons leven zouden mogen, nee moeten kiezen welke
ramp ons zou treffen. Of beter nog, stel dat we vlak voor ons vertrek naar de
eeuwige jachtvelden zouden moeten kiezen welke ramp onze kleinkinderen zouden moeten
ondergaan. Er even van uitgaand dat de kans op overleven in alle gevallen even groot
zou zijn.
Nou? Welke zou u kiezen?
Ziet u wel dat een bliksemcrisis niet het allerergste is wat ons kan overkomen?
Leedvermaak
Het is natuurlijk een ongepaste reactie op alle ongemak dat normale mensen in
deze abnormale tijd plotseling overkomt, maar ik ontkom er af en toe niet aan.
Het gevoel van: zo nu weten jullie ook eindelijk eens een beetje hoe het voelt
om allerlei normale dingen niet meer te kunnen doen.
Niet meer overal en altijd naar toe kunnen gaan als je zin hebt. Wij kennen dat al lang. Afhankelijk zijn van anderen om gewone activiteiten te doen. Wij kennen dat al lang. Het beroep van je voorkeur niet kunnen uitoefenen. Wij kennen dat al lang. Beperkte sociale contacten. Wij kennen dat al lang. Problemen met reizen. Wij kennen dat al lang. Geen vliegvakanties meer. Wij kennen dat al lang. De constante worsteling met je persoonlijke logistieke problemen. Wij kennen dat al lang. Je niet even lekker fysiek kunnen uitleven. Wij kennen dat al lang. Niet meer kunnen sporten. Wij kennen dat al lang. Geen vrijdagmiddagborrel meer. Wij kennen dat al lang. Spanningen met je partner of je familie omdat je teveel en te lang op elkaars lip zit. Wij kennen dat al lang. Praktische problemen met je seksleven. Wij kennen dat al lang. Voorzichtig zijn met wat je doet en met wie je omgaat. Wij kennen dat al lang. Problemen om rond te komen met minimale inkomsten. Wij kennen dat al lang. Angst en bezorgdheid voor de toekomst. Wij kennen dat al lang.
Leedvermaak, een inferieure emotie, maar soms onbedwingbaar. Duitsers hebben een iets beter woord: Schadenfreude. Vreugde dekt de lading iets beter dan vermaak. Maar ook vreugde zou in dit geval een verwerpelijke emotie zijn. Mededogen zou op zijn plaats zijn. Solidariteit. Prima. Maar dan ook straks weer in omgekeerde richting als het normale leven weer helemaal op gang is gekomen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten